Deze pompoengratin is een bijgerecht van butternut in blokjes ruim een centimeter, eerst in een ovenvaste koekenpan gebakken in olijfolie met rozemarijn en knoflook, daarna onder een korstje van broodkruim, Parmigiano Reggiano en salie in de oven gezet. De pompoen gaart in een kwartier op het fornuis, met de laatste vijf minuten het deksel op de pan, zodat hij zacht is voordat hij de oven ingaat. De oven op 190 °C hoeft dan alleen het korstje goudbruin te bakken, wat 15 minuten duurt. Zo blijft de pompoen sappig en wordt het kruim knapperig in plaats van nat.In Italië heet het gerecht zucca gratinata. De techniek komt uit Frankrijk, maar de Italiaanse versie werkt met olijfolie, broodkruim en Parmigiano in plaats van room en gruyère. Je vindt pompoengratin overal in het noorden waar pompoen groeit, en het meest in de Po-vlakte rond Mantova en Ferrara, waar pompoen in de herfst ook in tortelli en cappellacci gaat. De butternut heet daar zucca violina. Pompoenen worden in september en oktober geoogst en blijven koel bewaard tot in maart goed, dus dit is een gerecht voor de koude helft van het jaar, als de oven toch al aanstaat voor stoofvlees of een gebraad.Voor vier personen heb je één kleine butternut van ongeveer 900 gram nodig, wat na schillen en ontpitten 600 gram oplevert. Rasp de Parmigiano zelf, want kaas uit een zakje smelt niet tot een korstje. Het broodkruim maal je van oud wit brood, of je neemt paneermeel. Bak en serveer in dezelfde pan van 26 centimeter, zodat het korstje heel blijft. Wil je hem vooruit maken, gaar de pompoen dan een dag eerder en strooi het korstje er pas vlak voor de oven over. Glutenvrij maak je hem met glutenvrij paneermeel of gehakte amandelen.
600gbutternut - schoongemaakt, in blokjes van ruim 1 cm, uit 1 butternut van ongeveer 900 g
2eetlepelsolijfolie extra vergine
2takjesrozemarijn
1teentjeknoflook - fijngehakt
zout - naar smaak
zwarte peper - versgemalen
1snufjenootmuskaat - naar wens
Korstje
30gbroodkruim - van oud wit brood, of paneermeel
25gParmigiano Reggiano - versgeraspt
2salieblaadjes - fijngehakt
2eetlepelsolijfolie extra vergine - om te besprenkelen
Instructies
Verwarm de oven voor op 190 °C, of 170 °C hetelucht. Schil de butternut, haal de pitten eruit en snijd het vruchtvlees in blokjes van ruim een centimeter. Even grote blokjes zijn tegelijk gaar, zodat er geen harde stukken naast zachte liggen.
600 g butternut
Verwarm 2 eetlepels olijfolie in de ovenvaste koekenpan op middelhoog vuur met de takjes rozemarijn en de knoflook. Laat ze 1 tot 2 minuten zachtjes bakken zonder dat de knoflook kleurt, zodat de olie hun geur opneemt en niet bitter wordt.
Voeg de blokjes butternut toe en breng op smaak met zout, peper en eventueel een snufje nootmuskaat. Bak de pompoen 10 minuten zonder deksel en schep hem elke 2 minuten om, zodat alle kanten licht kleuren en het vocht kan verdampen.
600 g butternut, zout, zwarte peper, 1 snufje nootmuskaat
Zet het vuur laag en leg het deksel op de pan. Laat de pompoen 5 minuten garen tot een mespunt er zonder weerstand in gaat. Haal de takjes rozemarijn eruit, want de naalden zouden in het korstje verbranden.
2 takjes rozemarijn
Meng in een kom het broodkruim, de fijn geraspte Parmigiano en de gehakte salie. Strooi het mengsel gelijkmatig over de pompoen tot aan de rand van de pan, zodat er geen blootliggende stukken uitdrogen of te donker kleuren in de oven.
30 g broodkruim, 25 g Parmigiano Reggiano, 2 salieblaadjes
Besprenkel het korstje in een dun straaltje met 2 eetlepels olijfolie over het hele oppervlak, zodat het broodkruim kan bakken. Zet de pan 15 minuten in de oven tot het korstje goudbruin is. Is het nog bleek, zet dan de laatste 2 minuten de grill aan.
2 eetlepels olijfolie extra vergine
Laat de pompoengratin 5 minuten rusten buiten de oven, zodat het korstje stevig wordt en de pompoen iets afkoelt. Serveer hem in de pan op tafel, want bij het overscheppen breekt het korstje en wordt het onder de pompoen zacht.
Notities
Bewaar restjes afgedekt maximaal drie dagen in de koelkast en warm ze op in een oven van 180 °C in 10 tot 15 minuten; in de magnetron wordt het korstje zacht. Vries de gratin niet in, want de pompoen wordt na het ontdooien waterig. Gebruik bij een Hokkaido de schil gewoon mee en bak hem een paar minuten korter. Serveer de gratin naast stoofvlees, geroosterde kip of salsiccia.