Torta della nonna is een Toscaanse taart van zanddeeg met citroen, gevuld met banketbakkersroom en afgedekt met een tweede laag deeg en pijnboompitten. Je begint met het deeg: bloem, suiker, zout en geraspte citroenschil wrijf je met koude boter tot kruimels, daarna kneed je er kort twee eidooiers en een heel ei door. Het deeg rust een uur in de koelkast. Intussen kook je de room van volle melk, zes eidooiers, suiker en maïzena, met repen citroenschil erin voor de geur. Twee derde van het deeg bekleedt de vorm, de koude room gaat erin en het laatste derde gaat er als deksel overheen. Na een uur op 170 °C is de taart goudbruin en zijn de pijnboompitten geroosterd.De torta della nonna komt uit Toscane. Florence en Arezzo claimen allebei de oorsprong; in Florence wordt vaak de restaurateur Guido Samorini genoemd, maar taarten van zanddeeg met room bestonden al eerder. De naam betekent oma's taart. Voor ons is het de taart van Pina, de moeder van Ylenia: ze bakt hem vast als wij in Italië op bezoek zijn, en Samuel en Nailah, de kinderen van Remco, zijn er gek op. De versie met cacao in de room heet torta del nonno, de taart van opa.Bak de taart bij voorkeur een dag van tevoren. Hij moet minstens drie uur afkoelen voordat je hem aansnijdt, anders loopt de room uit de punten. Afgedekt blijft hij drie dagen goed in de koelkast. Uit een vorm van 22 cm snijd je acht punten. Bestuif de taart pas vlak voor het serveren met poedersuiker, want in de koelkast trekt de suiker in de vochtige bovenkant en verdwijnt het witte laagje. Kook de room na de eerste bel nog drie minuten door, dan blijft hij stevig.
1stukonbespoten citroen - alleen de geraspte schil
1snufjezout
Voor de banketbakkersroom
500mlvolle melk
6eidooiers
130gfijne kristalsuiker
40gmaïzena
1stukonbespoten citroen - schil in brede repen
Voor de afwerking
30gpijnboompitten
1elmelk - om te bestrijken
2elpoedersuiker
roomboter en bloem - voor de vorm
Instructies
Meng de bloem, de suiker, het zout en de geraspte citroenschil in een kom. Wrijf de koude boterblokjes er met je vingertoppen door tot je grove kruimels hebt. Werk snel, want warme handen laten de boter smelten en dan wordt het deeg vettig in plaats van bros.
300 g bloem, 150 g koude ongezouten roomboter, 100 g fijne kristalsuiker, 1 stuk onbespoten citroen, 1 snufje zout
Voeg de eidooiers en het hele ei toe en kneed alleen tot het deeg net samenhangt. Hoe langer je kneedt, hoe taaier het deeg wordt en hoe meer het in de oven krimpt. Druk het plat, verpak het in folie en leg het een uur in de koelkast.
2 eidooiers, 1 ei
Verwarm de melk met de repen citroenschil in een steelpan met dikke bodem tot er kleine belletjes langs de rand verschijnen. Laat de melk nog niet koken, want dan vormt zich een vel en kan ze aan de bodem aanbranden.
500 ml volle melk, 1 stuk onbespoten citroen
Klop in een tweede kom de eidooiers met de suiker tot een licht mengsel en klop er de maïzena door. Giet er al kloppend een derde van de warme melk bij, zodat de dooiers langzaam op temperatuur komen en niet stollen.
6 eidooiers, 130 g fijne kristalsuiker, 40 g maïzena
Giet het mengsel terug in de pan bij de rest van de melk en verwarm al roerend met de garde tot de room dik wordt en gaat borrelen. Kook hem dan nog drie minuten door, want pas daarna is het enzym in de dooiers uitgeschakeld en blijft de room stevig.
Vis de citroenschil eruit en schep de room in een schaal. Leg plasticfolie direct op het oppervlak, zodat er geen vel ontstaat, en laat de room helemaal afkoelen. Warme room laat de boter in het deeg smelten en maakt de bodem nat.
Verwarm de oven voor op 170 °C boven- en onderwarmte en vet de springvorm in met boter en bestuif hem met bloem. Rol twee derde van het deeg uit tot 5 millimeter dik en bekleed er de bodem en de rand van de vorm mee.
roomboter en bloem
Schep de koude room in de vorm en strijk hem glad. Rol de rest van het deeg uit tot een ronde lap, leg die over de room en druk de randen goed op elkaar, zodat de room tijdens het bakken niet naar buiten borrelt.
Bestrijk de bovenkant met de melk, strooi de pijnboompitten erover en druk ze licht aan. Prik met een vork een paar gaatjes in het deksel, zodat de stoom uit de room kan ontsnappen en het deeg niet opbolt.
1 el melk, 30 g pijnboompitten
Bak de taart 55 tot 60 minuten op het onderste rooster tot de bovenkant goudbruin is. Onderin wordt de bodem gaar voordat de bovenkant te donker kleurt. Kleuren de pijnboompitten te snel, leg dan na 40 minuten losjes folie over de taart.
Laat de taart minstens drie uur in de vorm afkoelen, liefst een nacht in de koelkast, zodat de room opstijft. Haal hem pas dan uit de vorm en bestuif hem vlak voor het serveren met poedersuiker, zodat het witte laagje zichtbaar blijft.
2 el poedersuiker
Notities
Bewaar de taart afgedekt in de koelkast en eet hem binnen drie dagen op. Haal hem een halfuur voor het serveren uit de koelkast, dan proef je de citroen in het deeg beter. Snijd met een mes dat je tussendoor in heet water doopt en afdroogt, zo blijven de punten strak. Kleuren de pijnboompitten te snel, leg dan na 40 minuten losjes een vel aluminiumfolie over de taart.