Granita al limone is Siciliaans citroenijs met losse, korrelige kristallen. Je kookt een siroop van water, suiker en citroenschil, laat die helemaal koud worden en roert er vers citroensap door. Het mengsel gaat in een lage bak de vriezer in, en elk half uur schraap je de kristallen los met een vork. Na ongeveer vier uur schep je hem in glazen.
Er gaan maar vier dingen in: water, suiker, citroenschil en citroensap. Het verschil zit in de verhouding. Op 500 ml water gaat 200 gram suiker en 250 ml sap, de opbrengst van vijf tot zes citroenen. Met minder suiker bevriest het mengsel tot een harde plaat, met veel meer blijft het een natte brij die nooit korrelig wordt. Het sap gaat er pas door als de siroop koud is. Zo kookt het niet mee en smaakt de granita naar vers geperste citroen in plaats van naar limonade.
Op Sicilië maakten ze granita al met sneeuw van de Etna, lang voordat er een vriezer bestond. Thuis doet een vork het werk: je trekt de kristallen die aan de rand ontstaan steeds naar het midden, tot de hele bak bestaat uit losse, glinsterende korrels. Actief ben je er ongeveer tien minuten mee bezig, de rest doet de vriezer.
Hou je na het persen schillen over, dan zijn die goed voor Limoncello zelf maken: het recept met citroenen uit Sorrento en Amalfi. Daar draait het om het gele deel van de schil, hier om het sap, dus de twee recepten vullen elkaar aan.
Wat heb je nodig voor granita al limone?
Kies onbespoten citroenen, want de schil trekt mee in de siroop. Siciliaanse citroenen uit de winteroogst, zoals de Femminello uit Siracusa, hebben veel sap en een dunne schil. Ze liggen van november tot in het voorjaar in de winkel. Een Spaanse citroen werkt ook: proef dan het sap en neem er een eetlepel suiker bij als het erg zuur is.
Gewone kristalsuiker lost snel op in heet water. Rietsuiker kleurt de granita bruin en geeft een karamelsmaak die de citroen wegdrukt. Citroensap uit een fles smaakt gekookt, en in een recept met zo weinig ingrediënten proef je dat meteen. Wil je minder zoet, ga dan niet onder 170 gram suiker, anders wordt het een blok ijs dat je niet meer loskrijgt.


Granita al limone
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 lage metalen bak van ongeveer 20 x 30 cm met deksel
- 1 Citruspers
- 1 Fijne zeef
- 1 Vork om te schrapen
Ingrediënten
Siroop
- 500 ml water - koud
- 200 g kristalsuiker
- 2 stuks onbespoten citroenen - alleen de gele schil, in brede repen
Citroen
- 250 ml vers citroensap - van 5 tot 6 citroenen, gezeefd
- 1 theelepel fijn geraspte citroenschil - van een onbespoten citroen
- 1 eetlepel kristalsuiker extra - alleen als het sap erg zuur is
Om op te dienen
- 4 stuks brioches col tuppo - of zachte suikerbroodjes, licht verwarmd
- 200 ml slagroom - ongezoet, lobbig geklopt
- 4 takjes munt
- 1 stuk citroen - in dunne schijfjes
Instructies
- Zet een uur van tevoren een lage metalen bak van ongeveer 20 bij 30 centimeter leeg in de vriezer. In een ijskoude bak ontstaan de eerste kristallen meteen aan de rand, en dat scheelt je later een schraapronde.
- Schil twee onbespoten citroenen met een dunschiller en neem alleen het gele deel, want het witte eronder maakt de siroop bitter. Breng het koude water met de schillen in een steelpan aan de kook.500 ml water, 2 stuks onbespoten citroenen
- Roer de suiker door het kokende water tot hij helemaal is opgelost en de vloeistof helder is, na ongeveer een minuut. Langer koken hoeft niet: dan dikt de siroop in en wordt de granita taai.200 g kristalsuiker
- Haal de pan van het vuur, vis de schillen eruit en laat de siroop helemaal afkoelen, eerst een half uur op het aanrecht en daarna een half uur in de koelkast. Warme siroop zou het sap laten meekoken.
- Pers vijf tot zes citroenen tot je 250 ml sap hebt en giet het door een fijne zeef, zodat er geen pitten of vruchtvlees in de granita komen. Roer het sap en de geraspte schil door de koude siroop.250 ml vers citroensap, 1 theelepel fijn geraspte citroenschil, 1 eetlepel kristalsuiker extra
- Giet het mengsel in de koude bak, zodat er een laag van 2 tot 3 centimeter staat. Zet de bak plat in de vriezer op min 18 graden, niet op een schuine plank, anders bevriest één kant sneller.
- Kijk na 45 minuten: staat er een rand van ijs, trek die dan met een vork naar het midden, ook langs de bodem. Herhaal dat elke 30 minuten, vier tot vijf keer, tot de hele bak uit losse korrels bestaat.
- Klop de slagroom lobbig zonder suiker en verwarm de brioches een paar minuten in een oven van 150 graden. Zet de glazen een kwartier in de vriezer, dan smelt de granita aan tafel minder snel.4 stuks brioches col tuppo, 200 ml slagroom
- Schraap de granita nog een keer los en schep hem in de koude glazen. Leg er een takje munt en een schijfje citroen op en zet de slagroom en de warme brioche ernaast om in te dopen.4 takjes munt, 1 stuk citroen
Notities
Voedingswaarde
Waar komt granita vandaan?
Granita komt uit Sicilië. Onder Arabisch bestuur, van de negende tot de elfde eeuw, kende het eiland de sharbat, een gekoelde vruchtendrank. Later haalden de nevaroli, de sneeuwhalers, in de winter sneeuw van de Etna en de bergen rond Messina en bewaarden die in diepe kuilen, de neviere. In de zomer werd die sneeuw geschaafd en overgoten met citroensap of siroop. Toen bleek dat sneeuw met zout een pot siroop kon laten bevriezen, ontstond de granita zoals we die nu kennen. De naam komt van grano, korrel.
In Catania en Messina eet je granita in de zomer als ontbijt, met een warme brioche col tuppo, het broodje met het bolletje erop, die je in het glas doopt. Citroenen hebben op Sicilië bijna het hele jaar een oogst: de primofiore in de herfst, de wintercitroen tot mei en de verdello in de zomer.

Zo krijg je fijne ijskristallen goed
De korrel bepaalt of het granita wordt of gewoon ijs. Water bevriest eerst aan de koude randen en de bodem van de bak, terwijl de suiker achterblijft in het vloeibare midden. Door steeds te schrapen breek je de kristallen voordat ze aan elkaar groeien tot een plaat. Hoe vaker je dat doet, hoe fijner de korrel.

- Gebruik een lage metalen bak van ongeveer 20 bij 30 centimeter. Een laag van 2 tot 3 centimeter bevriest gelijkmatig, in een diepe kom blijft het midden uren vloeibaar.
- Zet de vriezer op min 18 graden of kouder en zet de bak plat. Op een schuine plank loopt het vocht naar één kant en krijg je een dikke ijsrand.
- Schraap de eerste keer na 45 minuten, als er een rand van ijs staat, en daarna elke 30 minuten. Trek de vork van de rand naar het midden en ook langs de bodem.
- Is de bak toch hard geworden, zet hem dan 10 minuten in de koelkast en schraap opnieuw. Een ijsmachine is sneller, maar maakt het gladder, dichter bij sorbet.
Tip van Remco: Zet de lege bak een uur voor je begint al in de vriezer. In een ijskoude bak ontstaan de eerste kristallen meteen aan de rand, omdat de siroop het metaal niet eerst hoeft af te koelen. Dat scheelt je een schraapronde.
Varianten en allergenen
De granita zelf bevat geen dierlijke producten en geen gluten. Pas de brioche en de slagroom brengen ei, melk en tarwe mee, dus wie die weglaat, heeft een veganistisch nagerecht.
Granita met ander fruit
Pureer 500 gram aardbeien, meloen of perzik en zeef de puree. Kook een siroop van 250 ml water en 150 gram suiker, laat hem afkoelen en roer de puree en het sap van één citroen erdoor. Het citroensap houdt de kleur helder. Vries en schraap zoals bij het basisrecept. Met 400 ml sap van bloedsinaasappels krijg je een dieprode versie.
Granita di caffè uit Messina
Zet 500 ml sterke koffie in een moka en los er 120 gram suiker in op terwijl hij heet is. Laat afkoelen en vries op dezelfde manier. In Messina komt er een laag ongezoete slagroom onder en bovenop. Een stevigere, romige koffieversie uit Napels is Coviglia napoletana, het bevroren koffiedessert uit Napels.

Welke wijn past erbij?
Bij citroen past een zoete witte wijn met eigen zuur. Neem een Malvasia delle Lipari passito van de Eolische eilanden, gekoeld op 10 graden, in een klein glas naast de granita. De tonen van abrikoos en honing staan tegenover het scherpe sap. Liever zonder alcohol: een glas koude latte di mandorla, de Siciliaanse amandelmelk, past goed bij de brioche.
Menusuggestie
Begin met Arancini maken: Siciliaanse rijstballen met ragù en erwten als antipasto, reken op vier uur omdat de rijst eerst moet afkoelen.
Daarna Pistachepesto, Siciliaanse pesto van pistachenoten met linguine, in 27 minuten op tafel.
Sluit af met granita al limone, die je ’s ochtends al in de vriezer zet.
Veelgestelde vragen
Sorbet draai je in een ijsmachine terwijl hij bevriest. De lucht die erin komt en het snelle draaien geven een gladde, schepbare massa. Granita bevriest stil in een bak en wordt alleen af en toe losgeschraapt, waardoor er losse kristallen ontstaan die op je tong smelten. Granita heeft meestal ook minder suiker en geen eiwit of glucosestroop.
Granita staat al in de vriezer, dus invriezen is hier bewaren. In een afgesloten bak blijft hij een week goed. Daarna neemt hij geurtjes uit de vriezer aan en worden de kristallen grof. Na een nacht is hij steviger: zet hem 10 minuten in de koelkast en schraap hem met een vork weer los voor je opschept.
Allebei. In Catania en Messina bestellen mensen in de zomer granita met brioche als ontbijt, vaak halverwege de ochtend. Na het eten is granita al limone een licht nagerecht dat de mond opfrist na vis of een rijke pasta. Tussen twee gangen van een lang diner werken een paar lepels als koele pauze.
Schep de granita in glazen die een kwartier in de vriezer hebben gestaan, dan smelt hij aan tafel minder snel. Een blaadje munt of een reep citroenschil erop is genoeg. Meer Italiaanse nagerechten van Remco vind je op TuinDiner, en in de zomer kookt hij voor je tijdens een TuinDiner in Heiloo.




