Pastiera is de taart uit Napels van zandtaartdeeg met een vulling van schapenricotta, gekookte tarwe, eieren, gekonfijte citrus en oranjebloesemwater. Je kookt de tarwe met melk tot een dikke pap, roert die door de gezoete ricotta, vult de vorm en legt er een rooster van deegrepen op. Na 50 minuten op 160 °C laat je de taart twee dagen rusten.
De vulling draait om twee dingen die je in een Nederlandse taart niet tegenkomt. Het eerste is grano cotto, voorgekookte tarwekorrels uit een pot, die je nog 20 minuten met melk, boter en een reep citroen- en sinaasappelschil laat trekken. De korrels blijven heel en geven elke hap iets om op te kauwen. Het tweede is oranjebloesemwater: ƩƩn eetlepel is genoeg om de keuken naar sinaasappelbloesem te laten ruiken.
De ricotta is van schapenmelk en lekt een nacht uit voordat je haar door een zeef wrijft. Dezelfde gezoete vulling met gekonfijte citrus zit in de Sfogliatelle: de Napolitaanse schelpjes van flinterdun deeg met ricotta, daar in knapperige laagjes deeg, hier in een zachte bodem van pasta frolla. De basis is een eenvoudig zandtaartdeeg van bloem, boter, suiker en ei.
Het meeste werk is wachten. Een taart die net uit de oven komt, smaakt vooral naar ei; na 48 uur onder een doek zijn de citrus, de kaneel en de bloesem door de hele vulling getrokken.
Remco is Thermomix Adviseur. In de Thermomix kook je de tarwe met melk en boter op 90 °C, linksdraaiend op stand 1, zodat de korrels heel blijven.
Wat heb je nodig voor pastiera napoletana?
Grano cotto koop je in een glazen pot bij een Italiaanse delicatessenzaak of in een webwinkel met Italiaanse producten. Het zijn tarwekorrels die al gaar zijn. Vind je het niet, neem dan parelgort of rondkorrelige rijst en kook die eerst gaar in water; de smaak wordt milder en de korrel zachter.
Schapenricotta, ricotta di pecora, is droger en frisser dan ricotta van koemelk. Een bakje van de supermarkt kan ook, maar laat dat dan 24 uur uitlekken in plaats van een nacht, anders wordt de vulling nat. Oranjebloesemwater vind je bij de toko of de Turkse supermarkt. Neem voor de gekonfijte vruchten sukade en sinaasappelschil in hele stukken en snijd ze zelf in blokjes van een halve centimeter.
Het zandtaartdeeg is hetzelfde soort deeg als bij de Crostata di marmellata: de Italiaanse jamtaart met een rooster van deeg, alleen met meer ei. Wie het traditioneel wil, neemt half boter en half reuzel: dan wordt de bodem brosser.


Pastiera napoletana
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 taartvorm van 18 cm
- 1 Fijne zeef
- 1 Theedoek om de ricotta uit te laten lekken
- 1 steelpan
- 1 deegroller
- 1 spatel
Ingrediƫnten
Zandtaartdeeg
- 250 g bloem - tipo 00
- 100 g koude boter - in blokjes, of half reuzel
- 100 g suiker
- 1 stuk ei
- 1 stuk eidooier
- 1/2 citroen - alleen de rasp
- snufje zout
Tarwe
- 150 g grano cotto - gekookte tarwe uit een pot
- 100 ml volle melk
- 15 g boter
- 1 stuk sinaasappelschil - een brede reep zonder wit
- 1 stuk citroenschil - een brede reep zonder wit
Vulling
- 250 g schapenricotta - of ricotta van koemelk
- 150 g suiker
- 2 stuks eieren
- 2 stuks eidooiers
- 40 g gekonfijte citrus - sukade en sinaasappel, in blokjes
- 1 eetlepel oranjebloesemwater
- 1/2 stuk vanillestokje - alleen het merg
- snufje kaneel
Afwerking
- 1 eetlepel poedersuiker
Instructies
- Leg de ricotta in een zeef met een theedoek erin, zet er een schoteltje met een gewicht op en laat haar 12 uur in de koelkast uitlekken. Zo verdwijnt het vocht dat de vulling anders nat maakt.250 g schapenricotta
- Wrijf bloem, koude boter, suiker, zout en citroenrasp tussen je vingers tot kruimels. Voeg ei en dooier toe en kneed kort tot een bal; lang kneden maakt het deeg taai. Wikkel het in folie en leg het 1 uur in de koelkast.250 g bloem, 100 g koude boter, 100 g suiker, 1 stuk ei, 1 stuk eidooier, 1/2 citroen, snufje zout
- Breng grano cotto, melk, boter en de repen schil aan de kook en laat het 20 minuten zacht pruttelen terwijl je af en toe roert, tot een dikke romige pap. Haal de schillen eruit en laat de pap helemaal afkoelen.150 g grano cotto, 100 ml volle melk, 15 g boter, 1 stuk sinaasappelschil, 1 stuk citroenschil
- Wrijf de uitgelekte ricotta door een fijne zeef en roer de suiker erdoor tot een gladde crĆØme. Laat die 10 minuten staan, zodat de suiker oplost en je geen korrels meer voelt.250 g schapenricotta, 150 g suiker
- Roer de eieren en dooiers een voor een door de ricotta met een spatel, niet met de mixer, zodat er geen lucht in komt. Schep oranjebloesemwater, vanillemerg, kaneel, gekonfijte citrus en de koude tarwepap erdoor.2 stuks eieren, 2 stuks eidooiers, 1 eetlepel oranjebloesemwater, 1/2 stuk vanillestokje, snufje kaneel, 40 g gekonfijte citrus
- Verwarm de oven voor op 160 °C, hetelucht 140 °C. Vet een vorm van 18 cm in. Rol twee derde van het deeg uit tot 3 mm dik, bekleed bodem en rand ermee en prik de bodem een paar keer in met een vork.
- Giet de vulling in de vorm en strijk haar glad. Rol de rest van het deeg uit en snijd zes repen van 1 cm breed. Leg er drie schuin op en drie de andere kant op, zodat er ruiten ontstaan. Zet de taart 1 uur in de koelkast.
- Bak de pastiera 45 tot 50 minuten in het midden van de oven, tot de bovenkant amberkleurig is en het midden nog licht trilt als je aan de vorm schudt. De vulling wordt vast tijdens het afkoelen.
- Zet de oven uit en laat de taart er 20 minuten in staan met de deur op een kier, zodat de bovenkant niet scheurt. Laat haar afkoelen in de vorm en 48 uur afgedekt op een koele plek rusten. Bestuif met poedersuiker.1 eetlepel poedersuiker
Notities
Voedingswaarde
Waar komt pastiera vandaan?
Pastiera napoletana komt uit Napels. Volgens de legende brachten de bewoners van de golf de sirene Partenope geschenken: bloem, ricotta, eieren, tarwe, oranjebloesem, kruiden en suiker. Zij bracht alles naar de goden, die er ƩƩn taart van maakten. Het recept zoals het nu gebakken wordt, schrijft men toe aan de nonnen van het klooster San Gregorio Armeno in het oude centrum van de stad.
Tarwe en eieren staan voor nieuw leven, en dat past bij het seizoen van deze taart. In Napels bak je haar in april, een paar dagen voor de feestdagen in het voorjaar. Dan bloeien in Campaniƫ ook de sinaasappelbomen waar het oranjebloesemwater van komt. De banketbakkers in de stad verkopen haar inmiddels het hele jaar.

Zo krijg je de vulling van pastiera goed
Een goede pastiera heeft een vulling die bij het snijden blijft staan, met hele korrels erin en een amberkleurige bovenkant zonder barsten. De meeste fouten maak je voordat de taart de oven in gaat.

- Wrijf de uitgelekte ricotta door een fijne zeef. Korreltjes smelten niet in de oven en blijven als witte puntjes in de vulling zitten.
- Laat de tarwepap helemaal afkoelen voor je haar door de crĆØme schept. Warme pap laat de eieren in de vulling al stollen.
- Roer de vulling met een spatel en klop haar niet met de mixer. Lucht zet uit in de oven, waardoor de vulling eerst rijst en daarna inzakt en barst.
- Bak op 160 °C en niet heter. Haal de taart eruit als het midden nog licht trilt: de vulling wordt vast tijdens het afkoelen.
- Laat de taart afkoelen in de uitgezette oven met de deur op een kier. Een plotseling temperatuurverschil laat de bovenkant scheuren.
Tip van Remco: Snijd de deegrepen een centimeter breed en leg ze pas op de vulling als die in de vorm staat. Leg eerst drie repen schuin, dan drie de andere kant op. Zo krijg je de ruiten van een klassieke pastiera zonder te vlechten, en de repen zakken niet in de vulling weg.
Varianten en allergenen
Met boter in plaats van reuzel is pastiera van zichzelf vegetarisch.
Pastiera met parelgort of rijst
Kook 75 gram parelgort of rondkorrelige rijst gaar in water, ongeveer 30 minuten voor gort en 15 voor rijst. Giet af en kook de korrels daarna 10 minuten in de melk, zoals in stap 3 van het recept. Gort lijkt het meest op tarwe; rijst maakt de vulling zachter.
Glutenvrije pastiera
Tarwe bevat gluten, dus neem rijst in plaats van de tarwekorrels en maak de bodem van een glutenvrij meelmengsel met een extra eidooier. Dat deeg breekt sneller: rol het uit tussen twee vellen bakpapier en leg het met het onderste vel in de vorm.
Pastiera met banketbakkersroom
In Napels roeren sommige banketbakkers een paar eetlepels banketbakkersroom door de vulling. De taart wordt dan romiger en minder stevig. Houd 50 gram minder ricotta aan, zodat de vorm niet te vol raakt.

Welke wijn past erbij?
Bij de zoete vulling hoort een zoete witte wijn, anders smaakt de wijn zuur. Een passito van falanghina uit de Sannio, de heuvels rond Benevento, ruikt naar abrikoos en honing en sluit aan bij de citrus en het oranjebloesemwater. Een alternatief is een Moscato d’Asti uit Piemonte: licht mousserend en met minder alcohol, prettig na een lange maaltijd.
Menusuggestie
Een menu uit Napels met de pastiera als slot. Die bak je twee dagen van tevoren, zodat je op de dag zelf alleen de pasta kookt:
- Antipasto: Insalata caprese: de salade van tomaat, mozzarella en basilicum uit Capri, 45 minuten
- Primo: Pasta e patate: Napolitaanse pasta met aardappel en provola, 70 minuten
- Dolce: pastiera napoletana, 1 uur werk, 50 minuten in de oven en 48 uur rust
Veelgestelde vragen
Je vindt het bij Italiaanse delicatessenzaken en in webwinkels met Italiaanse producten, meestal in een glazen pot. Het is tarwe die al gekookt is en voor de pastiera nog een keer in melk gaat. Voor deze taart van 18 centimeter heb je 150 gram nodig. Vind je het nergens, neem dan parelgort, zoals bij de varianten staat.
Na de twee dagen rust bewaar je de taart afgedekt in de koelkast, tot vijf dagen. Haal haar een half uur voor het serveren eruit, want koud proef je het oranjebloesemwater nauwelijks. Invriezen kan in punten, goed ingepakt in folie, tot twee maanden. Laat ze een nacht in de koelkast ontdooien en strooi er pas daarna poedersuiker over.
Vlak na het bakken is de vulling nog vochtig en smaakt ze vooral naar ei. In twee dagen trekt het vocht uit de vulling in de bodem en verspreidt de geur van oranjebloesem en kaneel zich door de hele taart. Laat haar onder een schone doek op een koele plek in huis staan; in de koelkast wordt de bodem zacht.
Serveer een pastiera op kamertemperatuur met alleen poedersuiker: slagroom of ijs dekt de geur van de bloesem af. Meer Italiaanse nagerechten vind je op TuinDiner, en in de winter schuif je aan bij een Winterdiner in de kerk van Hensbroek.




