Panna cotta is een Italiaans dessert uit Piemonte van room, suiker, vanille en een beetje gelatine. Je verwarmt de room met de suiker en het vanillemerg tot net onder de kook, roert de geweekte blaadjes gelatine erdoor en verdeelt het mengsel over vier vormpjes. Na minimaal vijf uur in de koelkast stort je hem op een bordje.
De naam betekent gekookte room, en meer zit er ook niet in. In veel Nederlandse recepten gaat er melk, yoghurt of karnemelk door de slagroom en ligt er rood fruit bovenop. In Piemonte is het room met vanille, en de hoeveelheid gelatine is het enige wat je echt goed moet doen. Acht gram op een halve liter room geeft een panna cotta die op het bord trilt maar niet inzakt. Met meer gelatine wordt het een stevige pudding die je met de lepel moet breken.
Versies met fruit of noten staan al op de site, zoals de Panna Cotta met pistache en hazelnoot. Dit is de basis waarop ze allemaal rusten. Het is een toetje dat je een dag vooruit maakt, dus op de dag zelf heb je er geen werk meer aan. Piemonte is ook de streek waar onze culinaire groepsreizen naartoe gaan.
Wat heb je nodig voor panna cotta?
Room met 35 procent vet, in de winkel gewoon slagroom. Neem geen kookroom of room met minder vet: die geeft een waterige panna cotta die meer gelatine nodig heeft om te stijven. Een vanillestokje geeft de zwarte korrels en de meeste geur, maar 2 theelepels vanille-extract mag ook.
Voor de gelatine weeg je 8 gram blaadjes af. Bij de meeste merken zijn dat er vijf, maar het gewicht per blaadje verschilt, dus kijk op de verpakking. Voor de karamel in de vorm heb je alleen suiker en water nodig. De frambozencoulis maak je van frambozen, poedersuiker en een theelepel citroensap.


Panna cotta
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 4 vormpjes van 150 ml, of glaasjes
- 1 steelpan
- 1 Garde
- 1 maatbeker met schenktuit
Ingrediƫnten
Karamel (naar keuze)
- 60 g kristalsuiker
- 1 eetlepel water
Panna cotta
- 8 g blaadjes gelatine - ongeveer 5 blaadjes; weeg ze, het gewicht per blaadje verschilt per merk
- 500 g slagroom - 35% vet, geen kookroom
- 100 g kristalsuiker - fijne
- 1 stuk vanillestokje - of 2 theelepels vanille-extract
- 1 theelepel neutrale olie - voor de vormpjes, alleen zonder karamel
- koud water - om de gelatine te weken
Frambozencoulis (naar keuze)
- 150 g frambozen - vers of diepvries
- 20 g poedersuiker
- 1 theelepel citroensap
Instructies
- Week de blaadjes gelatine 8 minuten in een schaaltje koud water. Zo worden ze slap en lossen ze straks in de warme room op zonder klontjes. Zet ondertussen de vier vormpjes klaar op een plank of bakblik.8 g blaadjes gelatine, koud water
- Maak je karamel, smelt dan de suiker met het water in een steelpan op middelhoog vuur zonder te roeren. Giet de karamel zodra hij amberkleurig is in de vormpjes en draai ze rond. Zonder karamel wrijf je de vormpjes dun in met olie.60 g kristalsuiker, 1 eetlepel water, 1 theelepel neutrale olie
- Snijd het vanillestokje in de lengte open en schraap het merg eruit. Doe de slagroom, de suiker, het merg en het lege stokje in een steelpan. Het stokje geeft tijdens het verwarmen nog extra geur af.500 g slagroom, 100 g kristalsuiker, 1 stuk vanillestokje
- Verwarm de room op laag tot matig vuur en roer af en toe tot de suiker is opgelost. Haal de pan van het vuur zodra er kleine belletjes langs de rand komen. Laat de room niet koken.500 g slagroom, 100 g kristalsuiker
- Vis het vanillestokje uit de pan. Knijp de blaadjes gelatine goed uit en klop ze met een garde door de warme room tot ze helemaal zijn opgelost. Water dat in de blaadjes blijft hangen, maakt de panna cotta slapper.8 g blaadjes gelatine, 1 stuk vanillestokje
- Giet het roommengsel in een maatbeker met schenktuit en laat het 20 minuten afkoelen. Roer in die tijd een paar keer met de garde, zodat de vanillekorrels verdeeld blijven en niet allemaal naar de bodem zakken.500 g slagroom
- Verdeel het mengsel over de vormpjes. Laat ze afkoelen tot kamertemperatuur, dek ze af en zet ze minimaal 5 uur of een nacht in de koelkast. Na 3 uur is het midden nog vloeibaar en scheurt hij bij het storten.
- Pureer voor de coulis de frambozen met de poedersuiker en het citroensap en wrijf alles door een zeef om de pitjes eruit te halen. Proef en voeg eventueel wat poedersuiker toe. Zet de coulis koel tot het serveren.150 g frambozen, 20 g poedersuiker, 1 theelepel citroensap
- Haal de panna cotta een kwartier voor het serveren uit de koelkast. Dompel elk vormpje 5 tot 10 seconden in heet water, ga met een mesje langs de rand en keer hem om op een bordje. Serveer met de coulis.
Notities
Voedingswaarde
Waar komt panna cotta vandaan?
Panna cotta komt uit Piemonte, in het noordwesten van Italiƫ, en staat daar op de lijst van traditionele streekproducten. Hoe oud het recept is, weet niemand precies. Het bekendste verhaal speelt in de Langhe aan het begin van de twintigste eeuw, waar een Hongaarse vrouw het zou hebben bedacht, maar bewijs is er niet.
Lang bleef het een eenvoudig huisdessert, een dolce al cucchiaio zoals de Italianen zeggen: een dessert voor de lepel. Gelatine heet in Italië nog steeds colla di pesce, vislijm, omdat het vroeger uit de zwemblaas van vissen werd gemaakt. In Piemonte giet men vaak eerst een laagje karamel in de vorm, zoals bij een crème caramel. Na het storten loopt die karamel als saus over de room.

Zo krijg je een panna cotta die net trilt
Een goede panna cotta beweegt als je tegen het bordje tikt en houdt toch zijn vorm. Dat hangt af van de hoeveelheid gelatine, de temperatuur van de room en de tijd in de koelkast.

- Weeg de gelatine. 8 gram op 500 gram room is genoeg voor vormpjes die je stort. Serveer je hem in glaasjes, dan kan het met 6 gram en wordt hij zachter.
- Laat de room niet koken. Gelatine die kookt, geleert minder goed. Haal de pan van het vuur zodra er kleine belletjes langs de rand komen en roer de gelatine er pas daarna door.
- Knijp de blaadjes goed uit. Na 8 minuten in een schaaltje koud water zijn ze slap. Water dat erin blijft hangen, verdunt de room.
- Geef hem de tijd. Laat hem minimaal 5 uur opstijven in de koelkast, of een nacht. Na 3 uur is de buitenkant stevig en het midden nog vloeibaar, en dan scheurt hij bij het storten.
Tip van Remco: Laat de room twintig minuten afkoelen voordat je de vormpjes vult en roer in die tijd een paar keer met een garde. Anders zakken de vanillekorrels allemaal naar de bodem, en die bodem is na het storten de bovenkant.
Varianten en allergenen
Panna cotta is van zichzelf glutenvrij, daarvoor hoef je niets te veranderen.
Serveer je de panna cotta in glaasjes, dan kun je er vlak voor het opdienen een lepel zelfgemaakte granola overheen strooien. De kaneel, de kardemom en de knapperige noten staan mooi tegenover de zachte room. Let wel op de allergenen: daarmee komen er noten en sesam bij, en wil je het toetje glutenvrij houden, kies dan vlokken die als glutenvrij worden verkocht.
Panna cotta met karamel in de vorm
Smelt 60 gram suiker met een eetlepel water in een steelpan zonder te roeren, tot de karamel amberkleurig is. Giet hem direct in de vormpjes en draai ze rond zodat de bodem bedekt is. Laat de karamel hard worden en schenk dan de room erop. Bij het storten loopt hij als saus over de panna cotta.
Lichtere panna cotta met melk
Vervang 100 gram room door volle melk. Hij wordt iets minder romig en blijft met 8 gram gelatine goed te storten. Yoghurt of karnemelk maakt hem frisser en zuurder, maar dat is een ander toetje. Wil je fruit erbij, kijk dan bij de Panna cotta met dronken watermeloen.
Panna cotta zonder gelatine
Voor een vegetarische versie neem je 4 gram agar-agar in plaats van gelatine. Agar-agar moet wel koken: roer het door de koude room en laat het twee minuten zachtjes doorkoken. Hij wordt iets steviger en minder romig. Met plantaardige room wordt hij ook vegan en lactosevrij.

Welke wijn past erbij?
Een Moscato d’Asti uit Piemonte, licht mousserend en met ongeveer 5,5 procent alcohol. Hij is zoet, ruikt naar perzik en druif en heeft genoeg zuur om tegen de room op te kunnen. Geef je er frambozencoulis bij, kies dan een Brachetto d’Acqui: een zoete, rode mousserende wijn uit dezelfde streek.
Menusuggestie
Een Piemontees menu met de panna cotta als slot:
- Voorgerecht: Vitello Tonnato, 4 uur en 45 minuten
- Hoofdgerecht: Panissa: risotto met borlottibonen en salami uit Vercelli, 14 uur en 15 minuten met weken
- Nagerecht: deze panna cotta, 30 minuten en 5 uur in de koelkast
Veelgestelde vragen
Dompel het vormpje 5 tot 10 seconden tot net onder de rand in heet water. Ga met een dun mesje langs de bovenrand, leg een bordje op het vormpje en keer beide in ƩƩn beweging om. Schud ƩƩn keer kort, dan glijdt hij eruit. Het dunne laagje olie in de vormpjes helpt daarbij.
Afgedekt blijft panna cotta 3 dagen goed in de koelkast, dus je kunt hem gerust twee dagen van tevoren maken. Invriezen kan, maar alleen als hij helemaal is opgestijfd. Laat hem daarna een nacht in de koelkast ontdooien. De structuur wordt wel iets korreliger, dus voor gasten maak je hem liever vers.
Meestal zit er te weinig gelatine in, of een merk met lichtere blaadjes. Weeg daarom in grammen, niet in blaadjes. Ook gelatine die met de room heeft gekookt of niet helemaal was opgelost, geleert minder goed. En na drie uur is het midden vaak nog zacht: een nacht in de koelkast lost dat op. Wordt hij te stevig, neem dan de volgende keer 6 gram.
Haal de panna cotta een kwartier voor het storten uit de koelkast. IJskoud proef je de vanille minder, en een iets warmere bodem laat ook makkelijker los. Wil je Italiaanse desserts eens aan onze tafel eten, kom dan naar een TuinDiner in Heiloo of een Winterdiner in de kerk van Hensbroek.




