Ossobuco alla milanese is een stoofgerecht uit Milaan van dikke plakken kalfsschenkel met het merg nog in het bot. Je haalt het vlees door de bloem, bakt het goudbruin in boter en stooft het anderhalf uur op laag vuur in uien, witte wijn en bouillon. Vlak voor het serveren gaat er gremolata over: citroenschil, peterselie en knoflook.
De naam betekent bot met gat: osso is bot, buco is gat. Een plak is een dwarse schijf van de kalfsschenkel, drie tot vier centimeter dik, met in het midden een ronde mergpijp. Rond dat bot zitten spieren met veel bindweefsel. Kort gebakken is dat taai, maar na anderhalf uur zacht stoven smelt het bindweefsel tot gelatine en wordt de saus vanzelf glanzend en dik. Het merg smelt deels in de saus, de rest eet je met een klein lepeltje uit het bot.
Vraag de slager om plakken uit de achterschenkel: die zijn groter en hebben meer vlees rond het bot dan de voorschenkel. Reken op ƩƩn plak van ongeveer 300 gram per persoon. Het is kalfsvlees, geen rundvlees en ook geen ossenstaart, al lijkt de naam daarop.
In Milaan eet je het gerecht met risotto alla milanese, de gele risotto met saffraan. Zachte polenta is een goed alternatief, zie Polenta: het Italiaanse basisrecept, zacht of gegrild. Een stoofgerecht als dit hoort bij de koude maanden, de tijd van onze Winterdiners in de kerk van Hensbroek.
Wat heb je nodig voor ossobuco?
Het verschil zit in het vlees: vier kalfsschenkels in plakken met merg, elk drie tot vier centimeter dik. Dunnere plakken drogen uit voordat het bindweefsel zacht is. Vraag de slager ze recht te zagen, dan liggen ze plat in de pan en kleuren ze gelijkmatig.
Verder heb je bloem, roomboter, twee gele uien, 100 milliliter droge witte wijn en een halve liter vleesbouillon nodig. Heb je geen wijn in huis, neem dan extra bouillon met een eetlepel witte wijnazijn. Voor de gremolata gebruik je een onbespoten citroen, omdat je de schil raspt, een bosje bladpeterselie en ƩƩn teen knoflook. Peper en zout maken het af.


Ossobuco alla milanese met gremolata
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 ruime hapjespan of braadpan met deksel
- 1 koekenpan
- 1 Keukentouw
- 1 Scherp mes en snijplank
- 1 Fijne rasp
Ingrediƫnten
Ossobuco
- 4 stuks kalfsschenkel - plakken van 3 tot 4 cm met merg, elk ca. 300 g
- 50 g bloem
- 60 g roomboter
- 2 stuks gele uien - ca. 250 g, in dunne ringen
- 100 ml droge witte wijn
- 500 ml vleesbouillon - warm
- snufje zout
- snufje zwarte peper - versgemalen
- 15 g roomboter - koud, voor de saus
Gremolata
- 1 stuk citroen - onbespoten, alleen de geraspte schil
- 20 g bladpeterselie - alleen de blaadjes
- 1 teentje knoflook - gepeld
Instructies
- Snijd met een scherp mes het vlies rond elke plak kalfsschenkel drie of vier keer in en bind er een touwtje strak omheen. Zo krult het vlees niet in de pan en blijft het later mooi rond het bot zitten.4 stuks kalfsschenkel
- Smelt 30 g boter in een ruime hapjespan en stoof de uien in dunne ringen 10 minuten op laag vuur, met een snufje zout. Ze moeten zacht en glazig worden, zonder kleur, want ze vormen straks de basis van de saus.60 g roomboter, 2 stuks gele uien, snufje zout
- Bestrooi het vlees met zout en peper, haal het licht door de bloem en klop het overtollige eraf. Bak de plakken in een koekenpan in de rest van de boter 3 minuten per kant goudbruin. De korst geeft smaak aan de saus.4 stuks kalfsschenkel, 50 g bloem, 60 g roomboter, snufje zout, snufje zwarte peper
- Leg het vlees in ƩƩn laag op de uien. Giet de witte wijn erbij en laat hem 2 minuten op hoog vuur verdampen, zodat de scherpe alcohol eruit gaat en alleen de frisse smaak overblijft.4 stuks kalfsschenkel, 100 ml droge witte wijn
- Schenk de warme bouillon erbij tot halverwege het vlees. Leg het deksel op een kier en stoof het geheel 1,5 uur op het kleinste pitje, net onder de kook. Te heet gestoofd vlees trekt samen en blijft taai.500 ml vleesbouillon
- Keer de plakken halverwege voorzichtig met een spatel, zodat het merg in het bot blijft, en vul aan met een scheut bouillon als de saus te ver inkookt. Het vlees is klaar als het met een vork van het bot loslaat.500 ml vleesbouillon
- Rasp intussen de schil van de citroen, zonder het witte deel, dat bitter is. Hak de schil met de peterselieblaadjes en het teentje knoflook samen heel fijn. Zo vermengen de oliƫn uit de schil zich met de kruiden.1 stuk citroen, 20 g bladpeterselie, 1 teentje knoflook
- Strooi de helft van de gremolata over het vlees en laat het 2 minuten meegaren. Haal de pan van het vuur en roer de koude boter door de saus tot die glanst. Knip de touwtjes los en serveer met de rest van de gremolata.15 g roomboter
Notities
Voedingswaarde
Waar komt ossobuco vandaan?
Dit recept komt uit Milaan en de rest van Lombardije, waar de Italiaanse keuken op boter draait in plaats van olijfolie en kalfsvlees veel gegeten wordt. Het is een van de weinige Italiaanse gerechten waarbij de risotto niet vooraf komt maar ernaast ligt: saffraanrisotto en een plak ossobuco op hetzelfde bord.
De Milanese versie is in bianco, zonder tomaat, met alleen boter, uien, witte wijn en bouillon. De versie met tomaat, rode wijn, wortel en bleekselderij is buiten Milaan het gewoonst, en die zie je in Nederland ook het meest. De kruidenmix heet in het Milanese dialect gremolada. Citroenschil en peterselie maken het merg en de boter lichter.
Het is een gerecht voor de winter. Peterselie pluk je tot de eerste vorst uit de moestuin, en citroenen uit Zuid-Italiƫ zijn op hun best van november tot maart.
Gremolata hoort van oudsher bij dit gerecht, maar de frisheid van citroen en peterselie werkt ook bij vis. Voor kabeljauwfilet met citrus gremolata gaan er ansjovis en kappertjes bij de kruidenmix en maak je hem los met olijfolie. Vier filets van zo’n 150 gram krijgen die saus bovenop, met een crĆØme van aardappel en knolselderij eronder.

Zo krijg je ossobuco mals
De schenkels zijn klaar als het vlees bij een duwtje met een vork van het bot loslaat. Taai vlees betekent bijna altijd dat het te kort of te heet heeft gestoofd: dan trekken de spieren samen voordat het bindweefsel zacht wordt. Houd de saus op het kleinste pitje, net onder de kook, met af en toe een bel.

- Snijd het vlies rond elke plak drie of vier keer in. Dat vlies trekt bij het bakken samen en laat het vlees krullen, zodat het niet meer plat in de pan ligt.
- Haal het vlees licht door de bloem en klop het overtollige eraf. De bloem kleurt in de boter en bindt later de saus, maar een dikke laag wordt papperig.
- Bak de plakken 3 minuten per kant in een tweede pan. Zo stoven de uien zacht zonder kleur en krijgt het vlees een bruine korst die smaak aan de saus geeft.
- Laat de bouillon tot halverwege het vlees komen en leg het deksel op een kier. Bovenop gaart het vlees in de stoom, en de saus kookt langzaam in tot hij glanst.
- Keer de plakken halverwege met een spatel, zodat het merg niet uit het bot valt.
Tip van Remco: Bind een touwtje strak rond elke plak voordat je hem door de bloem haalt. Het vlees blijft dan als een ronde schijf om het bot zitten, ook als het na anderhalf uur bijna uit elkaar valt. Knip het touwtje pas op het bord los.
Varianten en allergenen
Ossobuco met tomaat en rode wijn
Stoof naast de uien een fijngehakte wortel en een stengel bleekselderij mee. Vervang de witte wijn door 150 milliliter rode wijn en roer er een eetlepel tomatenpuree en 200 gram gepelde tomaten uit blik door. De saus wordt donkerder en zoeter, en de gremolata blijft erbij.
Ossobuco uit de oven
Gebruik een braadpan die in de oven kan, zoals een gietijzeren Dutch oven. Bak het vlees op het fornuis aan, blus met de wijn, voeg de bouillon toe en zet de pan met het deksel erop twee uur in de oven op 160 °C. De warmte komt van alle kanten, zodat de saus niet aanbrandt.
Glutenvrije ossobuco
Bestuif het vlees met rijstmeel in plaats van tarwebloem en gebruik glutenvrije bouillon. De saus wordt iets minder dik, laat hem daarom op het eind vijf minuten zonder deksel inkoken. Wil je zonder zuivel koken, bak de ossobuco dan in olijfolie en laat de koude boter op het eind weg.
Rijstmeel werkt ook bij een snel gerecht met kalfsvlees. Voor glutenvrije scaloppine al limone haal je dunne plakjes kalfsschnitzel door rijstmeel of maĆÆzena in plaats van tarwebloem. Ze bakken twee minuten per kant in boter en garen daarna door in citroensap; laat de saus met rijstmeel een minuut langer inkoken. Waar de schenkels anderhalf uur stoven, staat dit in twintig minuten op tafel.

Welke wijn past erbij?
Bij dit gerecht past een rode wijn uit Lombardije zelf: een Valtellina Superiore uit de bergen bij Sondrio, van de nebbiolodruif die daar chiavennasca heet. Hij heeft genoeg zuur voor de boter en het merg, en zijn tannine overstemt het kalfsvlees niet. Liever wit? Een Lugana van de zuidoever van het Gardameer, van de turbianadruif, past bij de citroen in de gremolata.
Menusuggestie
Begin met Vijg, rauwe ham en gorgonzola salade, in 10 minuten klaar, met gorgonzola uit Lombardije.
Daarna de ossobuco met risotto alla milanese. Het vlees stooft anderhalf uur, de risotto maak je in de laatste 20 minuten.
Sluit af met Sbrisolona: de kruimelkoek met amandelen uit Mantua, die je in ongeveer 2 uur bakt en laat afkoelen.
Veelgestelde vragen
Op het fornuis stoven de kalfsschenkels anderhalf uur op laag vuur, met het deksel op een kier. Plakken van vier centimeter of uit een oudere kalfsschenkel hebben soms twee uur nodig. In de oven op 160 °C reken je op twee uur. Kijk niet naar de klok maar naar het vlees: het is klaar als het met een vork van het bot loslaat.
Ja, het merg hoort erbij. Het wordt tijdens het stoven zacht als boter. Schep het met een klein lepeltje of de punt van je mes uit het bot en eet het met wat saus en gremolata, of smeer het over een lepel risotto.
De schenkels smaken de volgende dag zelfs beter, omdat de saus door de gelatine opstijft en het vlees de smaak opneemt. Bewaar het tot drie dagen in de koelkast en warm het afgedekt op laag vuur op. Ingevroren blijft het drie maanden goed. Maak de gremolata altijd vers. Restjes vlees pluk je van het bot voor Tagliolini met ossobucoragù, saffraan en gremolata.
Serveer uit de stoofpan aan tafel en leg bij elk bord een smal lepeltje voor het merg, met een schaaltje extra gremolata ernaast. Kijk op TuinDiner voor meer Italiaanse hoofdgerechten en voor de data van onze diners en culinaire reizen naar Italiƫ.




