Sfogliatelle met poedersuiker op een Napolitaanse tafel, één opengesneden, met ricotta, sinaasappel en griesmeel ernaast

Sfogliatelle: de Napolitaanse schelpjes van flinterdun deeg met ricotta

Sfogliatelle uit Napels: schelpjes van flinterdun deeg met reuzel, gevuld met ricotta, griesmeel en gekonfijte sinaasappel. Het recept voor de riccia met de deegrolmachine, in twee dagen.

Sfogliatelle zijn Napolitaanse schelpjes van flinterdun deeg, gevuld met ricotta, griesmeel en gekonfijte sinaasappel. Je rolt een stug deeg van bloem en water met de deegrolmachine tot het bijna doorzichtig is, smeert het in met reuzel en rolt het strak op. Na een nacht in de koelkast snijd je schijven, duw je ze tot een schelp en bak je ze 15 minuten op 200 °C.

De laagjes komen niet uit een pak bladerdeeg en er zit geen gist of boter in. Het deeg bevat zo weinig water dat het stugger aanvoelt dan pastadeeg. Juist daardoor kun je het uitrekken tot een vel van een paar tienden van een millimeter. Elk vel krijgt een laag zachte reuzel, de Napolitaanse strutto, en wordt opgerold tot een cilinder van zo’n 5 centimeter doorsnee. Snijd je die later in schijven, dan zie je tientallen ringen, en die waaieren in de oven uit tot de knapperige ribbels waaraan je een sfogliatella herkent. Ze zijn ooit ontstaan in een klooster aan de Amalfikust.

Het werk zelf duurt anderhalf uur, de rest is wachten. Zie je op tegen de laagjes, begin dan met iets eenvoudigers uit dezelfde stad, zoals Graffe napoletane, de gefrituurde suikerringen uit Napels. Wie wel van een uitdaging houdt, heeft na twee dagen acht schelpjes die je in Nederland zelden vers vindt.

RusttijdBereidingstijd: 1 uur en 30 minuten, plus 18 minuten bakken
Rusttijd2Rusttijd: 26 uur, waarvan een nacht in de koelkast
Aantal PersonenVoor: 4 personen, 8 sfogliatelle
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: Lastig
KostenKosten: € 8-10
AllergenenAllergenen: Gluten, ei, melk

Wat heb je nodig voor sfogliatelle?

Voor het deeg neem je sterke bloem, zoals manitoba. Die heeft veel eiwit, zodat het deeg rekt zonder te scheuren. Reuzel is niet te vervangen door boter: boter bevat water en wordt in de koelkast hard, terwijl reuzel smeerbaar blijft en de laagjes los van elkaar houdt. Je vindt het bij de slager of in de supermarkt naast het frituurvet.

In de vulling hoort schapenricotta, die frisser en steviger is dan ricotta van koemelk. Koeienricotta kan ook, als je hem een nacht laat uitlekken in een zeef. Fijn griesmeel van harde tarwe maakt de vulling stevig, gekonfijte sinaasappel en geraspte sinaasappelschil geven de citrus. Een deegrolmachine of pastamachine is bijna onmisbaar; met een deegroller alleen krijg je het deeg niet dun genoeg.

Schapenricotta is ook de basis van de Siciliaanse taart cassata. Daar knijp je de ricotta droog in een theedoek, draai je hem glad met 150 gram suiker en roer je er chocoladedruppels en gekonfijte sinaasappelschil door. Na een nacht in de koelkast is de vulling stevig genoeg om tussen plakken biscuit en een rand van groene marsepein te staan.

Ingrediënten voor sfogliatelle: sterke bloem, reuzel, schapenricotta, griesmeel, gekonfijte sinaasappel, ei, suiker en kaneel
Alles voor acht sfogliatelle, genoeg voor vier personen bij de koffie.
Sfogliatelle met poedersuiker op een Napolitaanse tafel, één opengesneden, met ricotta, sinaasappel en griesmeel ernaast

Sfogliatelle

Recept van: Remco Borsato
Sfogliatelle zijn schelpjes van flinterdun deeg met tientallen laagjes, gevuld met ricotta, griesmeel en gekonfijte sinaasappel. Je kneedt een stug deeg van sterke bloem, water en zout, laat het een uur rusten en haalt het door de deegrolmachine tot het bijna doorzichtig is. Elk vel smeer je in met zachte reuzel, je rekt het zijwaarts uit en rolt het strak op tot een cilinder van zo’n 5 centimeter doorsnee. Die rol gaat 24 uur de koelkast in. Daarna snijd je schijven van een centimeter, duw je de laagjes met je duimen naar buiten tot een kegel, vul je die met de ricottavulling en bak je de schelpen goudbruin in een hete oven.
De sfogliatelle komen uit Campanië. Het eerste gebakje van dit soort ontstond volgens de overlevering in de zeventiende eeuw in het klooster van Santa Rosa in Conca dei Marini, aan de Amalfikust, van overgebleven griesmeel en gedroogd fruit. In 1818 begon banketbakker Pasquale Pintauro het in zijn winkel aan de Via Toledo in Napels te bakken, zonder de room van de kloosterversie. Sindsdien hoort de sfogliatella riccia bij het ontbijt van Napels, staand aan de bar met een espresso. De zachte variant van zanddeeg heet frolla en heeft dezelfde vulling.
Reken op twee dagen, waarvan anderhalf uur echt werk. Maak de rol en de vulling op de eerste dag, dan vorm en bak je ze de volgende ochtend. Een deegrolmachine is bijna onmisbaar, want met een deegroller krijg je het deeg niet dun genoeg. Gebruik reuzel en geen boter: reuzel blijft in de koelkast smeerbaar en houdt de laagjes los van elkaar. Schapenricotta is het frisst, maar goed uitgelekte ricotta van koemelk werkt ook. Eet de schelpjes lauw met poedersuiker, dan kraken de laagjes nog. Ongebakken kun je ze invriezen en later bevroren bakken.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 1 uur 30 minuten
Bereidingstijd 18 minuten
Rusttijd 1 dag 2 uur
Totale tijd 1 dag 3 uur 48 minuten
Gang nagerecht
Keuken Italiaans
Porties 4 personen
Calorieën 720 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 deegrolmachine of pastamachine
  • 1 bakplaat met bakpapier
  • 1 Fijne zeef

Ingrediënten
  

Deeg

  • 330 g sterke bloem - manitoba
  • 135 ml water - koud
  • 7 g zout
  • 100 g reuzel - zacht, op kamertemperatuur

Vulling

  • 110 ml water
  • 1 snufje zout
  • 35 g griesmeel - fijn, van harde tarwe
  • 165 g schapenricotta - uitgelekt
  • 85 g suiker
  • 1 ei - middelgroot
  • 65 g gekonfijte sinaasappel - in kleine blokjes
  • ½ theelepel geraspte sinaasappelschil - van een onbespoten sinaasappel
  • 1 snufje kaneel
  • ½ theelepel vanille-extract

Afwerking

  • 2 eetlepels poedersuiker

Instructies
 

  • Kneed bloem, zout en water 10 minuten tot een vast, glad deeg. Het voelt stugger aan dan pastadeeg, want er zit weinig water in. Pak het in folie en laat het 1 uur rusten in de koelkast.
    330 g sterke bloem, 135 ml water, 7 g zout
  • Druk het deeg plat en haal het vijf of zes keer dubbelgevouwen door de dikste stand van de deegrolmachine, tot het glad en soepel is. Smeer het dun in met reuzel, pak het in en laat het nog 1 uur rusten.
    100 g reuzel
  • Snijd het deeg in drie stukken en rol ze stand voor stand uit tot de dunste stand van de machine. Het vel moet bijna doorzichtig zijn: hoe dunner het is, hoe meer laagjes de schelp straks krijgt.
  • Leg een vel op het aanrecht en smeer het dun in met zachte reuzel. Rol de eerste 4 centimeter strak op. Trek het vel daarna met beide handen zijwaarts uit terwijl je verder rolt, zodat het nog dunner wordt.
    100 g reuzel
  • Leg het begin van het volgende ingevette vel tegen het eind van de rol en rol op dezelfde manier door tot een strakke cilinder van ongeveer 5 centimeter doorsnee. Pak hem in folie en leg hem 24 uur in de koelkast.
  • Breng voor de vulling het water met een snufje zout aan de kook en strooi het griesmeel erin terwijl je roert. Kook het 5 minuten tot het zo dik is als polenta, stort het op een bord en laat het afkoelen.
    110 ml water, 1 snufje zout, 35 g griesmeel
  • Druk de ricotta door een zeef en klop hem glad met suiker, ei, vanille en kaneel. Roer het afgekoelde griesmeel, de sinaasappelschil en de gekonfijte sinaasappel erdoor. Dek af en zet de vulling een nacht in de koelkast, dan wordt ze stevig.
    165 g schapenricotta, 85 g suiker, 1 ei, 65 g gekonfijte sinaasappel, ½ theelepel geraspte sinaasappelschil, 1 snufje kaneel, ½ theelepel vanille-extract
  • Verwarm de oven voor op 200 °C, of 190 °C hetelucht. Snijd de uiteinden van de koude rol recht af en snijd acht schijven van 1 centimeter. Vet je duimen en wijsvingers in met reuzel en duw de laagjes vanuit het midden naar buiten tot een kegel.
    100 g reuzel
  • Vul elke kegel tot een halve centimeter onder de rand met een flinke lepel vulling en druk de rand licht dicht. Leg de schelpen op een bakplaat met bakpapier en strijk de buitenkant nog dun in met reuzel.
  • Bak de sfogliatelle 15 tot 18 minuten, tot ze goudbruin zijn en de laagjes opstaan. Laat ze 10 minuten afkoelen op een rooster en bestuif ze met poedersuiker. Eet ze lauw, als de korst nog kraakt.
    2 eetlepels poedersuiker

Notities

Werk in een koele keuken en haal de rol pas uit de koelkast als je gaat snijden. Snijd de uiteinden van de rol recht af voor je schijven maakt. Bewaar gebakken sfogliatelle hooguit twee dagen in een trommel en warm ze 5 minuten op in een oven van 180 °C. Vries ongebakken gevulde schelpen los in op een plaat en bak ze bevroren, met 5 minuten extra.

Voedingswaarde

Calorieën: 720kcalKoolhydraten: 110gEiwitten: 16gVet: 24gVerzadigd vet: 10gCholesterol: 80mgNatrium: 720mgKalium: 180mgVezels: 3gSuiker: 40gVitamine A: 200IUVitamine C: 2mgCalcium: 90mgIJzer: 1.5mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 8-10
Trefwoord sfogliatella, sfogliatelle, sfogliatelle recept
Heb je Sfogliatelle zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: Sfogliatelle bevatten gluten (bloem en griesmeel), ei en melk (ricotta). Door de reuzel zijn ze niet vegetarisch.

Waar komen sfogliatelle vandaan?

De sfogliatella komt uit Campanië. Volgens de overlevering maakte een non in het klooster van Santa Rosa in Conca dei Marini, aan de Amalfikust, in de zeventiende eeuw een gebakje van overgebleven griesmeel, gedroogd fruit en citroenlikeur. Die eerste versie heet nog steeds santarosa en krijgt bovenop banketbakkersroom en zure kersen.

Naar Napels kwam het gebak in 1818, toen banketbakker Pasquale Pintauro het recept in zijn winkel aan de Via Toledo ging bakken. Hij liet de room weg en maakte de vorm die we nu kennen. Napolitanen eten de sfogliatella het hele jaar, vaak ’s ochtends staand aan de bar met een espresso. De naam komt van sfoglia, een dun vel deeg. Een seizoen heeft het gebak niet; de sinaasappels voor de vulling oogsten ze in Campanië van december tot april.

Naast de sfogliatelle maken de banketbakkers van Napels nog een klassieker die je thuis kunt bakken. Een goed begin zijn Napolitaanse zeppole van soezendeeg: dubbele ringen die eerst in de oven gaan en daarna kort in de olie, zodat ze hol en krokant worden. Ze krijgen banketbakkersroom, een amarenakers op siroop en poedersuiker. Ze vragen minder geduld dan sfogliatelle, wel een spuitzak met een stermondje en een keukenthermometer.

Dezelfde gezoete schapenricotta met gekonfijte citrus vind je in Napels ook in een taart: de pastiera met gekookte tarwe. Daar gaat de ricotta niet in knapperige laagjes, maar in een bodem van zanddeeg, samen met tarwekorrels die met melk hebben getrokken en een eetlepel oranjebloesemwater. In Napels bak je haar in april, als de sinaasappelbomen in Campanië bloeien.

Seizoenskalender voor sfogliatelle: sinaasappels uit Campanië, geoogst van december tot april
Met sinaasappels uit de winteroogst ruikt de vulling het sterkst naar citrus.

Zo krijg je de laagjes van sfogliatelle goed

Het lastige zit in twee momenten: het uitrekken van het deeg en het vormen van de schelp. Werk in een koele keuken en haal de rol pas uit de koelkast als je hem gaat snijden. Warm deeg wordt slap en dan plakken de laagjes aan elkaar.

Close-up van gebakken sfogliatelle: goudbruine ribbels van dunne laagjes deeg met poedersuiker
Hoe strakker je oprolt, hoe meer ribbels er na het bakken opstaan.
  • Rol het deeg stand voor stand dunner en sla geen stand over. Een te grote sprong scheurt het vel, en een gat geeft een zwakke plek in de schelp.
  • Trek het vel tijdens het oprollen met beide handen zijwaarts uit. Zo wordt het nog dunner dan de machine kan, en elk laagje bakt knapperiger.
  • Rol zo strak dat er geen lucht tussen de lagen zit. Losse lagen schuiven bij het vormen uit elkaar en de vulling loopt eruit.
  • Laat de rol echt 24 uur rusten. De reuzel wordt stevig en het deeg ontspant, zodat je de schijven tot een kegel kunt duwen zonder dat ze terugveren.

Tip van Remco: Vet je duimen en wijsvingers in met reuzel voor je de schijven vormt. Duw vanuit het midden naar buiten, alsof je een telescoop uitschuift, en draai de schijf daarbij steeds een kwartslag. Dan schuiven de laagjes gelijkmatig en krijg je een mooie kegel.

Varianten en allergenen

Sfogliatelle zijn niet lactosevrij en niet glutenvrij te maken zonder dat het gebak iets anders wordt. Er zijn wel twee bekende varianten.

Sfogliatelle frolla met zanddeeg

De frolla is de zachte, ronde zus van de riccia. Je maakt een zanddeeg van bloem, suiker, reuzel en een ei, rolt het uit tot 3 millimeter en steekt rondjes van 10 centimeter. Leg een lepel van dezelfde vulling op de ene helft, vouw dicht tot een halve maan en bak 20 minuten op 180 °C. Geen rol, geen nacht wachten: ze zijn in twee uur klaar.

Snelle sfogliatelle met bladerdeeg

Met een rol bladerdeeg uit de koeling kun je het binnen een uur maken. Rol het bladerdeeg strak op, vries de rol 30 minuten aan, snijd schijven van 1 centimeter en druk ze tot een kegel. Vullen en bakken gaat net als in het recept. Ze worden luchtig, maar je mist de harde, krakende ribbels van de reuzel.

Handen bestuiven sfogliatelle met poedersuiker in een donkere keuken bij het raam, met uitzicht op de Golf van Napels
Lauw met poedersuiker, zo eten ze in Napels het liefst bij de eerste espresso.

Welke wijn past erbij?

Bij sfogliatelle past een zoete witte wijn uit Campanië, zoals een Falanghina del Sannio passito. De gedroogde druiven geven tonen van abrikoos en honing die goed samengaan met de gekonfijte sinaasappel. Schenk hem koel, rond 10 °C. Wil je liever iets sterkers na het eten, neem dan een glaasje ijskoude limoncello, die je ook zelf kunt maken met Limoncello zelf maken: het recept met citroenen uit Sorrento en Amalfi.

Een Napolitaans menu voor vier, met de schelpjes als slot:

Veelgestelde vragen

Zijn sfogliatelle van bladerdeeg gemaakt?

Nee. Bladerdeeg krijgt zijn laagjes doordat je boter in het deeg vouwt en het steeds opnieuw uitrolt. Voor sfogliatelle rol je een deeg van alleen bloem, water en zout flinterdun uit, smeer je het in met reuzel en rol je het op tot een cilinder. Daardoor worden de laagjes harder en krakender dan die van bladerdeeg, dat zachter en luchtiger blijft.

Gebakken sfogliatelle zijn op de dag zelf het lekkerst. Bewaar ze hooguit twee dagen in een trommel en warm ze 5 minuten op in een oven van 180 °C, dan worden ze weer knapperig. Invriezen kan het best ongebakken: vries de gevulde schelpen los op een plaat in en bak ze bevroren, met 5 minuten extra baktijd. Zo houd je ze een maand goed.

In Napels eet je een sfogliatella lauw, met een laag poedersuiker, bij de espresso of cappuccino. Ze zijn een ontbijt of een tussendoortje en worden zelden met mes en vork gegeten. Houd de schelp aan de punt vast en bijt in de brede kant, waar de meeste vulling zit. Leg een servet klaar, want de laagjes en de poedersuiker vallen overal.

Heb je vulling over, doe er dan een eetlepel extra ricotta bij en vul er de volgende ochtend een paar holle bladerdeegbakjes mee. Op TuinDiner vind je meer recepten uit Campanië, van pizza tot koekjes met pisto.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italië. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italië. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108