Stervormige pandoro met poedersuiker, de bovenste plak net afgesneden, naast eieren, boter, vanillestokje en sinaasappel

Pandoro zelf bakken: het recept uit Verona met boter in lagen

Een voordeeg, twee deegrondes, boter die je in lagen door het deeg vouwt en acht uur rijzen in de stervorm. Zo bak je pandoro zoals in Verona: hoog, goudgeel en luchtig, zonder rozijnen.

Pandoro is het hoge, goudgele zoete brood uit Verona, gebakken in een vorm met acht punten. Je maakt het van manitobabloem, eieren, suiker, vanille en veel boter, zonder rozijnen of gekonfijte vruchten. Na een voordeeg en twee deegrondes vouw je de boter in lagen door het deeg, laat je het acht uur rijzen in de vorm en bak je het in vijftig minuten.

Waar een Panettone zelf bakken: het recept uit Milaan met twee deegrondes vol rozijnen en gekonfijte sinaasappel zit, draait het bij pandoro om de kruim. Die is egaal geel door de eidooiers en trekt in lange draden uit elkaar als je een plak breekt. De gouden kleur gaf hem zijn naam: pan d’oro, gouden brood.

Het verschil zit in de boter. Een klein deel kneed je door het deeg, maar 140 gram vouw je er aan het eind in, zoals bij bladerdeeg: uitrollen, de boter erop, de hoeken naar het midden en dan nog een keer. Zo ontstaan dunne lagen die in de oven de luchtige structuur geven. Met gewone gist en een keukenmachine lukt dat thuis, al ben je er een dag en een nacht mee bezig. Het meeste daarvan is wachten.

Ylenia groeide op in Verona, de stad waar de pandoro vandaan komt. Dit recept volgt de Veronese werkwijze met voordeeg, twee deegrondes en vouwen met boter.

RusttijdBereidingstijd: 60 minuten, waarvan 20 minuten kneden en 15 minuten vouwen
Rusttijd2Rusttijd: ongeveer 21 uur, met 3 uur in de koelkast, 8 uur in de vorm en 8 uur afkoelen
Aantal PersonenVoor: 1 pandoro van 1 kg, 10 plakken, stervorm met acht punten van 3 liter
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: moeilijk
KostenKosten: € 8-10
AllergenenAllergenen: gluten, ei, melk

Wat heb je nodig voor pandoro?

Gebruik manitobabloem, een sterke tarwebloem met veel eiwit. Het deeg moet drie eieren, een eidooier en 170 gram boter dragen, en dat lukt alleen met een stevig netwerk van gluten. Broodbloem van de molen met minstens 13 procent eiwit is een goede vervanger; met alleen bloem tipo 00 blijft de pandoro laag en compact, meer cake dan brood.

De geur komt van een heel vanillestokje en geraspte sinaasappelschil. Verse gist vind je bij de bakker of in de koeling van de supermarkt. Droge gist kan ook: neem een derde van het gewicht. Voor het vouwen haal je de boter een half uur van tevoren uit de koelkast, zodat hij buigt zonder te breken. De vorm is een pandorovorm met acht punten van ongeveer 3 liter. Heb je een andere maat, deel dan de inhoud in milliliters door drie: dat is het deeggewicht in grammen.

Ingrediƫnten voor pandoro: manitobabloem, eieren, roomboter, suiker, verse gist, vanillestokje en sinaasappel
Alles voor ƩƩn pandoro van een kilo, genoeg voor tien plakken.
Stervormige pandoro met poedersuiker, de bovenste plak net afgesneden, naast eieren, boter, vanillestokje en sinaasappel

Pandoro uit Verona

Recept van: Remco Borsato
Pandoro is het goudgele zoete brood uit Verona, gebakken in een stervorm met acht punten. Je maakt een voordeeg met gist en eidooier, kneedt twee deegrondes met manitobabloem, eieren, suiker, vanille en sinaasappelrasp, en laat het deeg drie uur koud rusten. Daarna vouw je er twee keer boter in, laat je het acht uur rijzen in de vorm en bak je het vijftig minuten. Bestrooi hem vlak voor het aansnijden met poedersuiker.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 1 uur
Bereidingstijd 50 minuten
Rusttijd 21 uur 30 minuten
Totale tijd 23 uur 20 minuten
Gang nagerecht
Keuken Italiaans
Porties 10 plakken
Calorieƫn 400 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 keukenmachine met deeghaak
  • 1 pandorovorm met acht punten voor 1 kg, ongeveer 3 liter inhoud
  • 1 deegroller
  • 1 kerntemperatuurmeter
  • 1 Rasp

Ingrediƫnten
  

Voordeeg

  • 50 g manitobabloem
  • 60 ml lauw water
  • 10 g suiker
  • 1 eidooier
  • 13 g verse gist - of 4 g droge gist

Eerste deeg

  • 225 g manitobabloem
  • 5 g verse gist - opgelost in 15 ml lauw water
  • 1 ei - op kamertemperatuur
  • 25 g suiker
  • 30 g roomboter - zacht

Tweede deeg

  • 225 g manitobabloem
  • 2 eieren - op kamertemperatuur
  • 100 g suiker
  • 1 snufje zout
  • 1 stuk vanillestokje - alleen het merg
  • 1 stuk sinaasappel - onbespoten, alleen de rasp

Vouwen en afwerken

  • 140 g roomboter - een half uur uit de koelkast
  • 2 eetlepels bloem tipo 00 - om te bestuiven
  • 10 g roomboter - om de vorm in te vetten
  • 40 g poedersuiker

Instructies
 

  • Los de verse gist op in het lauwe water en roer de suiker, de eidooier en de manitobabloem erdoor tot een dikke crĆØme. Dek af en laat een uur rijzen in de uitgeschakelde oven met het lampje aan, tot er belletjes op staan.
    50 g manitobabloem, 60 ml lauw water, 10 g suiker, 1 eidooier, 13 g verse gist
  • Doe het voordeeg in de kom van de keukenmachine met de opgeloste gist, het ei, de suiker en de manitobabloem. Kneed 10 minuten met de deeghaak, voeg de zachte boter toe en kneed tot hij is opgenomen. Laat een uur rijzen tot het volume verdubbeld is.
    225 g manitobabloem, 5 g verse gist, 1 ei, 25 g suiker, 30 g roomboter
  • Voeg de eieren een voor een toe, met de suiker, het zout, de sinaasappelrasp, het merg uit het vanillestokje en de manitobabloem. Kneed 10 minuten tot een homogeen deeg dat elastisch is en de wand loslaat. Zo is het sterk genoeg om de boter te dragen.
    225 g manitobabloem, 2 eieren, 100 g suiker, 1 snufje zout, 1 stuk vanillestokje, 1 stuk sinaasappel
  • Dek de kom af en zet het deeg 3 uur in de koelkast, want koud deeg laat zich uitrollen zonder te plakken. Haal het daarna 30 minuten voor het vouwen uit de koelkast, net als de 140 gram boter, zodat beide even zacht zijn.
    140 g roomboter
  • Bestuif het werkblad met bloem en rol het deeg uit tot een vierkant van 30 centimeter. Verdeel de boter in vlokjes over het midden, vouw de vier hoeken naar het midden en druk de naden dicht. Rol opnieuw uit en vouw nog een keer, zodat de boter in lagen ligt.
    140 g roomboter, 2 eetlepels bloem tipo 00
  • Vet de stervorm in met boter. Vorm het deeg tot een strakke bol door de randen naar onderen te trekken en leg die met de naad naar boven in de vorm. Laat ongeveer 8 uur rijzen in de uitgeschakelde oven met het lampje aan, tot de bovenkant net onder de rand staat.
    10 g roomboter
  • Haal de vorm uit de oven en verwarm de oven voor op 200 graden. Zet de vorm op een rooster laag in de oven, zet de oven direct op 170 graden en bak 10 minuten. Bak daarna ongeveer 40 minuten op 160 graden, met losjes aluminiumfolie erop zodra de top kleurt.
  • Prik een kerntemperatuurmeter in het midden: bij 94 graden is de pandoro gaar. Laat hem 7 tot 8 uur in de vorm afkoelen onder een schone doek. Haal je hem er warm uit, dan zakt de kruim onder zijn eigen gewicht in.
  • Haal de koude pandoro uit de vorm. Doe hem vlak voor het serveren met de poedersuiker in een grote plastic zak, sluit de zak en schud, zodat de punten wit worden. Snijd hem horizontaal in plakken van twee centimeter.
    40 g poedersuiker

Notities

Begin om acht uur ’s ochtends, dan gaat de pandoro ’s avonds de oven in en koelt hij ’s nachts af. Leg aluminiumfolie losjes op de vorm zodra de top kleurt. Haal hem pas uit de vorm als hij helemaal koud is. Bewaar hem in een gesloten plastic zak, dan blijft hij een week zacht. Gebruik je een andere vorm, deel dan de inhoud in milliliters door drie voor het deeggewicht in grammen.

Voedingswaarde

Calorieƫn: 400kcalKoolhydraten: 54gEiwitten: 9gVet: 16gVerzadigd vet: 10gCholesterol: 113mgNatrium: 60mgKalium: 110mgVezels: 2gSuiker: 18gVitamine A: 480IUVitamine C: 2mgCalcium: 25mgIJzer: 1mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 8-10
Trefwoord pandoro, pandoro maken, pandoro recept
Heb je Pandoro uit Verona zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: Pandoro bevat gluten uit de tarwebloem, ei en melk uit de roomboter. Er zitten geen noten in.

Waar komt pandoro vandaan?

Pandoro komt uit Verona. Volgens een oud verhaal serveerden rijke Venetianen in de zestiende eeuw een zoet brood dat met bladgoud was bedekt, het pan de oro. In Verona bakten de bakkers al veel langer het nadalin, een lager zoet brood in de vorm van een ster, met boter en suiker.

Aan het eind van de 19e eeuw, op 14 oktober 1894, kreeg de Veronese banketbakker Domenico Melegatti patent op zijn pandoro: hoger en luchtiger dan het nadalin, met meer boter en eieren. De vorm met acht punten liet hij ontwerpen door de schilder Angelo Dall’Oca Bianca. Die stervorm hebben alle pandori nog steeds. Bestrooid met poedersuiker lijkt hij op een besneeuwde bergtop, en zo komt hij in december op tafel.

Het enige fruit in het recept is de rasp van een sinaasappel. De sinaasappels uit Siciliƫ komen vanaf november op de markt, net als in Verona het bakseizoen begint.

Na de winter krijgt dit soort deeg in Noord-Italiƫ een andere vorm. In Milaan bakken ze dan colomba, een gerezen gebak met eidooiers, boter, honing en gekonfijte sinaasappel, onder een korst van amandelglazuur en hagelsuiker. Het werk lijkt op dat van de pandoro: lang kneden, de boter in delen en uren rijstijd. Het recept voor de Milanese colomba in duifvorm is er voor de feestdagen in het voorjaar, eind maart of in april.

Seizoenskalender voor pandoro: sinaasappels en vanillestokjes
De sinaasappels uit Siciliƫ komen in november, als in Verona de pandoro gebakken wordt.

Zo krijg je een luchtige pandoro met boter in lagen

Een pandoro wordt luchtig door twee dingen: het deeg moet sterk genoeg zijn om de boter te dragen, en het moet rijzen tot de vorm vol is. De meeste mislukte pandori zijn te vroeg de oven in gegaan. Kijk naar de rand van de vorm, niet naar de klok.

Doorsnede van pandoro met gouden kruim, lange luchtige draden en een rand van poedersuiker
Lange draden in de kruim laten zien dat de boter in lagen zit.
  • Kneed het tweede deeg tot het elastisch is en de kom schoon laat, ongeveer 10 minuten. Trek je een stukje dun uit, dan scheurt het niet.
  • Laat het deeg daarna 3 uur in de koelkast rusten. Koud deeg laat zich uitrollen zonder te plakken.
  • Haal deeg en boter 30 minuten voor het vouwen uit de koelkast, zodat ze even zacht zijn. Is de boter harder dan het deeg, dan breekt hij in stukken in plaats van in lagen.
  • Laat de pandoro in de vorm rijzen tot de bovenkant net onder de rand staat. In de uitgeschakelde oven met het lampje aan duurt dat ongeveer 8 uur.
  • Laat hem na het bakken 7 tot 8 uur in de vorm afkoelen, onder een doek. Haal je hem er warm uit, dan zakt de kruim in. Anders dan een panettone hoeft hij niet ondersteboven te hangen.

Tip van Remco: Begin om acht uur ’s ochtends. Rond twee uur ’s middags gaat het deeg in de vorm, om tien uur ’s avonds bak je hem en de volgende ochtend haal je hem uit de vorm. Zo koelt hij af terwijl jij slaapt.

Varianten en allergenen

Pandoro met lievito madre

Ambachtelijke pandori rijzen op lievito madre, een natuurlijke gist van zuurdesem die elke dag gevoed wordt. Heb je een eigen starter, vervang dan het voordeeg en alle gist door 100 gram lievito madre die je de dag ervoor drie keer voedt. Het eerste deeg rijst dan 10 tot 12 uur, en de pandoro blijft langer zacht.

Pandoro met chocolade of amandelen

Strooi bij de tweede keer vouwen 120 gram pure chocolade in kleine stukjes over het deeg, of leg 50 gram geschaafde amandelen in de ingevette vorm voordat het deeg erin gaat. De amandelen bakken mee in de punten van de ster. Voor een bruine kruim vervang je 30 gram bloem in het tweede deeg door cacao.

Glutenvrije en lactosevrije pandoro

Glutenvrij lukt met dit recept niet: zonder gluten houdt niets het deeg met al die boter omhoog. Lactosevrij gaat wel, met lactosevrije roomboter in dezelfde hoeveelheid. Pandoro is vegetarisch.

Handen van de kok bestrooien een stervormige pandoro met poedersuiker in een donkere keuken met zicht op heuvels in Veneto
Strooi de poedersuiker pas vlak voor het serveren, dan trekt hij niet in de kruim.

Welke wijn past erbij?

Schenk een Recioto della Valpolicella uit de heuvels ten noorden van Verona, een zoete rode wijn van ingedroogde corvinadruiven. De tonen van kersen passen bij de vanille en de boter. Wil je iets lichters, kies dan een Moscato d’Asti uit Piemonte, licht mousserend en met maar 5 procent alcohol. Bij de koffie past ook een droge prosecco uit Valdobbiadene.

Een Italiaans menu voor december met pandoro als dessert:

De lasagne komt net als de pandoro uit Veneto. De pandoro bak je de dag ervoor, dan heb je op de dag zelf alleen werk aan de lasagne.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen pandoro en panettone?

Pandoro komt uit Verona en heeft geen rozijnen of gekonfijte vruchten. Hij bakt in een stervorm met acht punten en krijgt een laag poedersuiker. Panettone komt uit Milaan, is rond en hoog en zit vol rozijnen en gekonfijte sinaasappel. Het deeg van pandoro heeft meer boter, die je in lagen door het deeg vouwt, en een egaal gele kruim.

Doe de pandoro met een paar eetlepels poedersuiker in een grote plastic zak, sluit die en schud. Snijd hem daarna horizontaal in plakken van twee centimeter. Leg de plakken iets gedraaid op elkaar, dan vormen de punten een ster. Serveer er een glas zoete wijn bij, of een kom mascarponecrĆØme van mascarpone, eidooier en suiker.

Bewaar pandoro in een goed gesloten plastic zak bij kamertemperatuur. Door de boter en de eieren blijft hij vijf tot zeven dagen zacht. Invriezen kan: snijd hem in plakken, verpak ze per twee in folie en vries ze tot twee maanden in. Laat een plak een half uur ontdooien of rooster hem kort in een droge pan.

Blijft er na de feestdagen een halve pandoro over, maak er dan een tiramisu van. Volg het Tiramisu recept: de klassieke tiramisu uit Treviso en leg plakken pandoro in de schaal in plaats van de lange vingers. Bak je hem zelf, laat ons dan op TuinDiner weten hoe hoog hij werd.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italiƫ. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italiƫ. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108