Polenta met paddenstoelen is een bord zachte polenta van maïs en boekweit, met in boter gebakken paddenstoelen en een fonduta van jonge bergkaas en room. De polenta kookt 45 minuten op laag vuur. In die tijd bak je de paddenstoelen goudbruin en smelt je de kaas, zonder hem te laten koken.
Het gerecht bestaat uit drie onderdelen die elk hun eigen pan krijgen. De polenta is een dikke pap van grof maïsgriesmeel en boekweitmeel in gezouten water. Boekweit maakt de polenta donkerder en geeft een nootachtige, licht bittere smaak, die goed tegen de kaas op kan. Heb je nog nooit polenta gekookt, lees dan eerst Polenta: het Italiaanse basisrecept, zacht of gegrild.
De paddenstoelen bak je op hoog vuur in boter met twee gekneusde teentjes knoflook. Een mengsel werkt het best: cantharellen voor de bite, kastanjechampignons voor het volume en eekhoorntjesbrood voor de geur. De fonduta is niets meer dan kaas en room, in gelijke delen, langzaam gesmolten tot een gladde saus die je met een lepel over het bord trekt.
Dit recept hoort bij de bergen van Friuli, waar de kaas in de zomer op de alm wordt gemaakt. Je hebt er geen bouillon, wijn of bloem voor nodig. Wel 70 minuten en een steelpan met dikke bodem.
Wat heb je nodig voor polenta met paddenstoelen?
Neem grof maïsgriesmeel dat lang moet koken, op de verpakking vaak bramata genoemd, en meng er een kwart boekweitmeel door. Snelle polenta is in vijf minuten gaar, maar blijft vlakker van smaak en wordt sneller stijf op het bord.
Voor de fonduta zoek je een jonge, milde bergkaas van koemelk die goed smelt. In Italië is dat formaggio di malga, kaas van de alm. In Nederland vind je die zelden; fontina, jonge Asiago of jonge Montasio doen hetzelfde. Een oude kaas smelt korrelig en overheerst de paddenstoelen.
Voor polenta met paddenstoelen koop je 600 gram gemengde paddenstoelen, schoongemaakt gewogen. Vers eekhoorntjesbrood is duur en niet altijd te krijgen. Oesterzwammen of meer kastanjechampignons zijn dan een goede vervanging. Verder heb je boter, knoflook, platte peterselie, zout en peper nodig.


Polenta met paddenstoelen en fonduta van bergkaas
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 Steelpan met dikke bodem van 3 liter, voor de polenta
- 1 Ruime koekenpan van 30 cm, voor de paddenstoelen
- 1 Steelpannetje voor de fonduta
- 1 Garde
Ingrediënten
Voor de polenta
- 225 g grof maïsgriesmeel - polenta bramata, geen snelle polenta
- 75 g boekweitmeel
- 1,5 l water - plus een pannetje heet water om bij te schenken
- 10 g grof zeezout
Voor de paddenstoelen
- 250 g kastanjechampignons
- 200 g cantharellen
- 150 g eekhoorntjesbrood - vers, of oesterzwammen
- 40 g boter
- 2 teentjes knoflook - gekneusd, in de schil
- 2 eetlepels platte peterselie - fijngehakt
- zout - naar smaak
- zwarte peper - versgemalen
Voor de fonduta
- 120 g jonge bergkaas - almkaas, fontina of jonge Asiago, zonder korst
- 120 ml slagroom
Instructies
- Breng het water met het zout aan de kook in een steelpan met dikke bodem. Meng het maïsgriesmeel met het boekweitmeel. Strooi het mengsel als regen in het kokende water en klop met een garde, zodat er geen klontjes ontstaan.225 g grof maïsgriesmeel, 75 g boekweitmeel, 1,5 l water, 10 g grof zeezout
- Zet het vuur laag en laat de polenta 45 minuten garen. Roer elke vijf minuten met een houten lepel over de bodem. Schenk er een scheut heet water bij zodra de pap te dik wordt. De polenta is gaar als ze loslaat van de wand.1,5 l water
- Maak intussen de paddenstoelen schoon met een kwastje of een vochtige doek. Was ze niet, want natte paddenstoelen gaan koken in plaats van bakken. Snijd de grote exemplaren in stukken van twee tot drie centimeter en laat kleine cantharellen heel.250 g kastanjechampignons, 200 g cantharellen, 150 g eekhoorntjesbrood
- Verhit de boter met de gekneusde knoflook in een ruime koekenpan op hoog vuur. Voeg de paddenstoelen toe zodra de boter schuimt. Laat ze de eerste drie minuten liggen zonder te roeren, zodat ze kleur krijgen in plaats van vocht los te laten.40 g boter, 2 teentjes knoflook, 250 g kastanjechampignons, 200 g cantharellen, 150 g eekhoorntjesbrood
- Bak de paddenstoelen in totaal ongeveer tien minuten, tot het vocht is verdampt en ze goudbruin zijn. Breng ze dan pas op smaak met zout en peper. Zet het vuur uit, haal de knoflook eruit en schep de peterselie erdoor.2 eetlepels platte peterselie, zout, zwarte peper
- Snijd de kaas in blokjes van een centimeter. Verwarm de room in een steelpannetje op het laagste vuur tot hij dampt en voeg de kaas toe. Roer zes tot acht minuten tot een gladde saus. Laat de fonduta niet koken, anders schift de kaas.120 g jonge bergkaas, 120 ml slagroom
- Wil je de fonduta helemaal glad, mix hem dan tien seconden met de staafmixer. Zet het pannetje van het vuur af in een grotere pan met heet water. Zo blijft de saus vloeibaar tot de polenta klaar is.
- Proef de polenta en voeg zo nodig zout toe. Verdeel haar over vier voorverwarmde diepe borden. Schenk de fonduta in het midden, leg de paddenstoelen erop en trek er nog een draadje fonduta over. Serveer direct, want polenta wordt snel stijf.
Notities
Voedingswaarde
Waar komt polenta met paddenstoelen vandaan?
Polenta is het dagelijkse eten van Noord-Italië, en in de bergen van Friuli-Venezia Giulia hoort ze nog steeds bij de gewone doordeweekse maaltijd. Maïs kwam pas in de zestiende eeuw uit Amerika. Daarvoor kookten de boeren hun pap van gierst, gerst, spelt en rogge. Boekweit werd in de bergen ook verbouwd, onder meer in Carnia, en gaat in de Alpen nog vaak samen met maïs in de pan.
Een malga is een zomerweide in de bergen met een stal en een kleine kaasmakerij. De koeien grazen er van juni tot september en de melk wordt ter plekke tot kaas gemaakt. Montasio, de bekendste kaas van Friuli, dankt zijn naam aan de almen op de hoogvlakte van de Montasio. Een bord polenta met gesmolten kaas en paddenstoelen uit het bos vind je in de hele oostelijke Alpen, van Friuli tot Zuid-Tirol.
Wilde paddenstoelen hebben hun seizoen van de nazomer tot diep in de herfst. In de winter maak je het gerecht met gekweekte soorten, aangevuld met wat gedroogd eekhoorntjesbrood.

Zo krijg je de polenta zacht en de fonduta glad
Polenta vraagt vooral geduld en de fonduta vooral een laag vuur. De paddenstoelen willen juist het omgekeerde: een hete pan en zo weinig mogelijk roeren. Met deze punten gaan alle drie goed.

- Strooi het meel als regen in het kokende water en klop met een garde. Zo krijgt elk korreltje water en ontstaan er geen klontjes.
- Roer de polenta elke vijf minuten los van de bodem en houd een pannetje heet water bij de hand. Koud water haalt de pan van de kook en rekt de kooktijd.
- Maak paddenstoelen schoon met een kwastje of een vochtige doek. Natte paddenstoelen gaan koken in plaats van bakken.
- Zout de paddenstoelen pas als ze kleur hebben. Zout trekt vocht aan, en in een natte koekenpan worden ze niet goudbruin.
- Laat de fonduta nooit koken. Boven het kookpunt scheiden vet en eiwit, en dan krijg je draden kaas in dunne room.
Tip van Remco: Maak de fonduta als laatste, tien minuten voor de polenta klaar is, en zet het pannetje daarna in een grotere pan met heet water van het vuur af. Zo blijft de saus een kwartier vloeibaar zonder dat hij verder gaart, en heb je je handen vrij om de borden te vullen.
Varianten en allergenen
Het gerecht bevat geen vlees. Eet je strikt vegetarisch, kijk dan op het etiket van de kaas, want bergkaas wordt meestal met dierlijk stremsel gemaakt.
Gebakken polenta met paddenstoelen
Stort de gare polenta in een met bakpapier beklede ovenschaal, strijk haar twee centimeter dik uit en laat haar een uur afkoelen. Snijd plakjes en bak die in boter of olijfolie aan beide kanten goudbruin. Leg de paddenstoelen erop en schenk de fonduta eroverheen. Voor de oven: zie Krokante polenta uit de oven met rozemarijn.
Polenta met paddenstoelen en Parmezaanse kaas
Heb je weinig tijd, maak het recept dan zonder fonduta. Roer 40 gram boter en 60 gram geraspte Parmezaanse kaas door de hete polenta en bestrooi de paddenstoelen met een paar blaadjes tijm. Zo ziet polenta met paddenstoelen er in de meeste Nederlandse recepten uit; deze versie is zouter en minder romig.
Met gedroogd eekhoorntjesbrood
Week 20 gram gedroogd eekhoorntjesbrood twintig minuten in lauw water en bak het mee met 500 gram kastanjechampignons. Giet het weekwater door een zeef en gebruik het als paddenstoelenbouillon voor de polenta.

Welke wijn past erbij?
Schenk een Friulano uit de Collio, de witte wijn van Friuli. Hij is droog, heeft een lichte amandeltoon in de afdronk en genoeg body voor de room en de kaas. Serveer hem op 10 tot 12 graden. Drink je liever rood, neem dan een jonge Refosco dal Peduncolo Rosso, met zijn donkere fruit en frisse zuren.
Menusuggestie
Een menu van drie gangen voor een winteravond:
- Voorgerecht: Hartige panna cotta van pompoen met krokante pancetta en balsamico, 4 uur en 35 minuten, waarvan 4 uur opstijven
- Hoofdgerecht: deze polenta met paddenstoelen, 70 minuten
- Nagerecht: Sbrisolona: de kruimelkoek met amandelen uit Mantua, 1 uur en 55 minuten
Veelgestelde vragen
Gebruik vijf delen water op één deel meel en kook de polenta 45 minuten op laag vuur. Voeg tussendoor een scheut heet water toe zodra de lepel sporen trekt die blijven staan. Polenta wordt romig door lang garen en genoeg vocht. Boter en kaas maken haar voller van smaak, maar een te droge pap krijg je er niet meer zacht mee.
Bewaar de drie onderdelen apart in de koelkast: polenta en paddenstoelen twee dagen, de fonduta één dag. Warm de polenta op met een scheut water of melk, of bak haar in plakken. De fonduta warm je au bain-marie op met een lepel room. Polenta kun je in plakken drie maanden invriezen; de fonduta en de paddenstoelen worden daar waterig van.
Een jonge, halfharde kaas van koemelk die bij lage temperatuur smelt: almkaas, fontina, jonge Asiago of jonge Montasio. Taleggio kan ook en geeft een sterkere geur. Harde kazen zoals Parmezaanse kaas smelten niet tot een saus. Die roer je geraspt door de polenta zelf, met een klont boter erbij.
Blijft er fonduta over, schenk die dan de volgende dag over gekookte aardappelen of geroosterde groenten. Wie het bord rijker wil maken, schaaft er aan tafel wat truffel over. In de winter koken wij onze Winterdiners in de kerk van Hensbroek, en in de zomer staat de buitenkeuken weer in de tuin in Heiloo. Schuif een keer aan bij TuinDiner.




