Pici zijn dikke, handgerolde spaghetti uit het zuiden van Toscane, gemaakt van alleen bloem, water en zout. Voor pici all’aglione rol je het deeg met je handpalmen tot strengen van 3 tot 4 millimeter en kook je een saus van tomaat en aglione, een milde reuzenknoflook uit de Valdichiana. In ruim anderhalf uur staat er een eerste gerecht voor vier personen op tafel.
Het deeg is het eenvoudigste dat de Italiaanse keuken kent. Er gaat geen ei in, zoals in de meeste verse pasta die je in Nederland koopt, maar lauw water, in een verhouding van 1 op 2 met de bloem. Na tien minuten kneden en een halfuur rust onder een omgekeerde kom is het soepel genoeg om te rollen. Een pastamachine heb je niet nodig. Elke streng rol je op de plank onder je handen langer, en geen twee pici worden even dik. Dat is de bedoeling, want aan de ruwe, dikkere stukken blijft de saus hangen.
De saus komt uit dezelfde boerenkeuken als de Ribollita: Toscaanse broodsoep met bonen en cavolo nero, waar je met een paar goedkope ingrediënten en veel tijd een vol gerecht maakt. De aglione gaat in plakjes tien minuten in olijfolie op laag vuur, tot hij zacht en romig is zonder te kleuren. Daarna komen er een scheut witte wijn en passata bij, en na een halfuur pruttelen is de saus dik en donkerrood.
Toscane is de streek waar onze eerste culinaire groepsreizen naartoe gingen, en in het zuiden daarvan staan pici op de kaart van veel trattoria’s.
Wat heb je nodig voor pici all’aglione?
Voor het deeg neem je bloem tipo 00. Die geeft een soepel deeg dat je dun kunt rollen zonder dat het scheurt. Wie wat meer beet wil, vervangt een kwart door semola di grano duro, fijngemalen durumtarwe. Het water is lauw, ongeveer 35 graden, zodat de bloem het vocht sneller opneemt. Griesmeel heb je alleen nodig om de gerolde pici te bestuiven, zodat ze niet aan elkaar plakken.
De aglione maakt de saus. Eén teen weegt ongeveer 25 gram, vijf keer zoveel als een teen gewone knoflook, en de smaak is mild en zoetig. Je vindt aglione bij Italiaanse delicatessenwinkels en online. Lukt dat niet, neem dan drie tenen gewone knoflook in plaats van vier tenen aglione.
Voor de tomaat neem je een goede passata, of gepelde tomaten uit blik die je door een zeef drukt. Een droge witte wijn en extra vergine olijfolie maken het af.


Pici all’aglione
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 grote kom om het deeg in te kneden en onder te laten rusten
- 1 Houten plank om de pici op te rollen, het deeg heeft grip nodig
- 1 deegroller om het deeg uit te rollen tot 2 mm
- 1 bakplaat om de gerolde pici op te leggen
- 1 Sauspan met dikke bodem, voor de saus
- 1 grote pan voor 4 liter kookwater
Ingrediënten
Pici
- 400 g bloem tipo 00 - of 300 g bloem en 100 g semola voor meer beet
- 200 ml lauw water - ongeveer 35 graden
- 2 g zout
- 50 g griesmeel - om de gerolde pici te bestuiven
Saus
- 100 g aglione - ongeveer 4 tenen, gepeld; of 3 tenen gewone knoflook
- 50 ml extra vergine olijfolie - Toscaanse
- 80 ml droge witte wijn
- 750 g passata - of gepelde tomaten uit blik, door een zeef gedrukt
- 1 snufje zout - naar smaak
- 1 stuk gedroogde chilipeper - naar wens, voor wie het pittig wil
Koken
- 4 l water - ruim, zodat de pici niet plakken
- 40 g zout - voor het kookwater
Instructies
- Meng de bloem en het zout in een kom en giet het lauwe water er beetje bij beetje bij. Kneed het deeg tien minuten op de plank tot het glad en soepel is, want pas dan is het sterk genoeg om dun te rollen.400 g bloem tipo 00, 200 ml lauw water, 2 g zout
- Leg het deeg onder een omgekeerde kom en laat het 30 minuten rusten. In die tijd ontspant het gluten, zodat het deeg straks niet terugveert als je het uitrolt.
- Snijd intussen de aglione in dunne plakjes. Verwarm de olijfolie op laag vuur in een sauspan en gaar de aglione tien minuten al roerend, tot hij zacht en romig is. Laat hem niet kleuren, anders wordt hij bitter.100 g aglione, 50 ml extra vergine olijfolie, 1 stuk gedroogde chilipeper
- Blus af met de witte wijn en laat die helemaal verdampen, zodat de alcohol weg is. Voeg de passata en een snufje zout toe en laat de saus 20 tot 30 minuten zacht pruttelen tot hij dik en donkerrood is.80 ml droge witte wijn, 750 g passata, 1 snufje zout
- Rol het deeg uit tot een lap van 2 millimeter dik en snijd die in repen van een centimeter breed. Houd het deeg dat wacht onder de kom, zodat het niet uitdroogt en scheurt.
- Leg beide handpalmen op het midden van een reep en rol al bewegend naar buiten tot een streng van 3 tot 4 millimeter dik. Bestuif de pici met griesmeel en leg ze los naast elkaar op een bakplaat.50 g griesmeel
- Breng 4 liter water aan de kook met 40 gram zout. Kook de pici tot ze bovendrijven en daarna nog 4 minuten, meestal 6 tot 8 minuten in totaal. Houd een kopje kookwater apart.4 l water, 40 g zout
- Schep de pici met een tang direct in de saus en hussel ze een minuut op laag vuur. Is de saus te dik, roer er dan een scheutje kookwater door, zodat elke streng een glanzende laag krijgt.
- Verdeel de pici over warme diepe borden en schenk er eventueel een draad rauwe olijfolie over. Haal de chilipeper eruit als je die gebruikte, en dien direct op, want de pici blijven niet lang warm.50 ml extra vergine olijfolie
Notities
Voedingswaarde
Waar komen pici all’aglione vandaan?
Pici komen uit het zuiden van de provincie Siena, uit de dorpen rond Montepulciano en Montalcino en uit de Valdichiana, de brede vlakte tussen Siena en Arezzo. In Montalcino heten ze pinci. Het is een boerenpasta. Eieren waren op het land te waardevol voor dagelijkse pasta, dus kneedde men bloem met water en rolde de strengen met de hand.
De aglione is geen gewone knoflook. Hij hoort bij dezelfde soort als de prei, Allium ampeloprasum, en wordt al eeuwen in de Valdichiana geteeld, rond Cortona en Montepulciano. Toscane heeft hem op de lijst van traditionele streekproducten gezet.
De aglione wordt in juni en juli geoogst en daarna gedroogd, zodat hij tot in het voorjaar goed blijft. Daarom eet je pici all’aglione het hele jaar, met passata in de winter en verse rijpe tomaten in de nazomer.

Zo krijg je pici gelijkmatig dun gerold
Het rollen kost de meeste tijd: reken op 40 minuten voor vier personen. Je rolt het deeg eerst uit tot een lap van 2 millimeter dik, snijdt die in repen van een centimeter breed en rolt elke reep vanuit het midden naar buiten tot een streng. Met z’n tweeën aan de plank gaat het twee keer zo snel.

- Leg beide handpalmen plat op het midden van de reep en beweeg ze al rollend uit elkaar. Zo wordt de streng over de hele lengte langer en niet alleen in het midden dun.
- Rol tot 3 tot 4 millimeter dik. Dunnere pici breken bij het koken, dikkere blijven van binnen melig.
- Houd het deeg dat nog wacht onder een omgekeerde kom of een vochtige doek. Aan de lucht droogt het in een paar minuten uit, en dan scheurt het tijdens het rollen.
- Bestuif de gerolde pici meteen met griesmeel en leg ze los naast elkaar op een bakplaat. Op een hoop plakken ze binnen tien minuten aan elkaar.
- Kook ze in 4 liter water met 40 gram zout. Ze zijn gaar 4 minuten nadat ze bovendrijven, meestal na 6 tot 8 minuten in totaal.
Tip van Remco: Rol de pici op een houten plank, niet op marmer of een gladde werkbank. Het deeg heeft grip nodig om onder je handen langer te worden, op een gladde ondergrond glijdt het alleen heen en weer. Bestuif de plank daarom ook niet met bloem.
Varianten en allergenen
Pici all’aglione is van zichzelf veganistisch, want er zit geen ei, kaas of vlees in. Glutenvrij is het niet: pici zijn van tarwebloem.
Pici cacio e pepe
Dezelfde pici met een andere saus: hussel ze met een crème van fijngeraspte pecorino, kookwater en geroosterde zwarte peper. Hoe je die crème zonder klontjes maakt, staat bij onze Cacio e pepe, het Romeinse recept met pecorino romano en zwarte peper. Met Pecorino Toscano wordt de saus milder en minder zout dan met de Romeinse kaas.
Pici met broodkruimels
Voor pici con le briciole rooster je 100 gram kruimels van oud brood in 4 eetlepels olijfolie met een teen knoflook en een snufje chilipeper, tot ze goudbruin en knapperig zijn. Hussel de pici met een scheut kookwater en wat olie door een pan en strooi de kruimels er op het bord over. Ook deze versie is veganistisch.
Pici all’aglione met gedroogde pici
Heb je geen tijd om te rollen, koop dan gedroogde pici. Die koken 15 tot 18 minuten. Zet de saus op terwijl het water aan de kook komt, dan staat het gerecht in 40 minuten op tafel.

Welke wijn past erbij?
Bij de tomaat en de aglione past een rode wijn met fris zuur en weinig hout. Een Rosso di Montepulciano van de sangiovese, uit de heuvels boven de Valdichiana, komt uit dezelfde streek als de pici. Schenk hem op 16 graden. Liever wit, neem dan een Vernaccia di San Gimignano, gekoeld op 10 graden.
Menusuggestie
Begin met Crostini: drie Italiaanse hapjes voor de feestdagen, 75 minuten, die je klaarmaakt terwijl het deeg rust.
Daarna volgen de pici all’aglione, 1 uur en 35 minuten, als eerste gang.
Sluit af met Cantuccini, 35 minuten, die je een paar dagen van tevoren bakt.
Veelgestelde vragen
De saus blijft drie dagen goed in de koelkast en drie maanden in de vriezer, dus die kun je gerust een dag vooruit maken. Rauwe pici kun je ook invriezen: leg ze met griesmeel los op een bakplaat, vries ze een uur aan en doe ze dan in een zak. Kook ze bevroren, met een minuut extra. Gekookte pici worden bij opwarmen zacht, dus kook alleen wat je opeet.
Dat kan, maar neem veel minder: drie tenen gewone knoflook in plaats van vier tenen aglione. Gewone knoflook is scherper en verbrandt sneller. Gaar hem daarom op het laagste vuur en blus af met de wijn zodra de plakjes glazig zijn. Een paar ringen prei in de olie maken de smaak zachter, want de aglione is familie van de prei.
Als voorgerecht of eerste gang reken je 100 gram bloem per persoon. Met het water erbij is dat ongeveer 150 gram verse pici. Is het je hoofdgerecht, neem dan 125 gram bloem. Van gedroogde pici uit de winkel reken je 80 tot 100 gram per persoon, net als bij spaghetti. Rol liever wat te veel: rauwe pici kun je invriezen.
Pici all’aglione is niet pittig. Wil je er wat vuur in, leg dan een gedroogde chilipeper in de olie terwijl de aglione gaart, en haal hem eruit voordat de passata erbij gaat. Kom je een keer bij ons eten? In de zomer koken we op de TuinDiners in Heiloo, in de tuin van Jack Zoon Tuincreaties, en in de winter op de Winterdiners in de kerk van Hensbroek.




