Een vierkant sfincione op een donker bord, met ui, ansjovis en oregano ernaast en de rest in de bakplaat erachter

Sfincione: de dikke Siciliaanse pizza uit Palermo met ui, ansjovis en caciocavallo

Sfincione is de dikke, zachte plaatpizza uit Palermo met een saus van ui, tomaat en ansjovis, caciocavallo en een knapperige laag paneermeel. Zo maak je hem thuis in een bakplaat.

Sfincione is de Siciliaanse pizza uit Palermo: een dik, sponzig deeg uit de bakplaat met een saus van ui, tomaat en ansjovis, caciocavallo en een laag paneermeel. Je laat het deeg twee uur rijzen, duwt het uit in een ingevette plaat van 25 bij 40 cm, laat het nog 45 minuten rijzen en bakt het 25 minuten op 220 °C.

Wie bij pizza aan een dunne, ronde bodem uit Napels denkt, moet hier omschakelen. Het deeg is twee tot drie centimeter dik en zo luchtig dat het meer op focaccia lijkt dan op een pizza. Er komt geen mozzarella op. De kaas is caciocavallo, een harde, iets pittige koemelkkaas uit het zuiden, en die gaat zowel onder als boven de saus. Daarboven ligt paneermeel met olijfolie: in de oven wordt dat een bruine, krokante laag die kraakt als je erin snijdt. De naam komt van het Latijnse spongia, spons, en dat is precies hoe de kruim eruitziet.

De techniek lijkt op die van onze Plaatpizza maken: pizza al taglio uit de oven, alleen met meer gist en een kortere rijs. Daardoor heb je de Siciliaanse pizza in ruim vier uur op tafel, waarvan je het grootste deel alleen wacht.

RusttijdBereidingstijd: 45 minuten
Rusttijd2Rusttijd: 2 uur en 45 minuten rijzen, 25 minuten bakken
Aantal PersonenVoor: 4 personen, een bakplaat van 25 x 40 cm
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: makkelijk
KostenKosten: € 8-10
AllergenenAllergenen: gluten, melk, vis

Wat heb je nodig voor sfincione?

Voor het deeg volstaat gewone bloem; je hoeft geen tipo 00 te zoeken, want het deeg hoeft niet dun uit te rekken. Het verschil zit in de saus en de kaas. Neem een gele ui van ongeveer 150 gram en laat hem echt glazig worden, dan wordt de saus zoet in plaats van scherp. Ansjovis op olie smelt in de warme olie weg tot een hartige basis; je proeft geen vis, wel diepte. Caciocavallo vind je bij een Italiaanse delicatessenzaak, bij voorkeur Ragusano DOP. Lukt dat niet, neem dan een jonge pecorino of een mengsel van provolone en Parmigiano Reggiano. Het paneermeel moet droog en fijn zijn, zonder kruiden erin. Een bakplaat met een rand van minstens drie centimeter is nodig, want het deeg rijst flink.

Ingrediƫnten voor sfincione: bloem, gist, ui, tomaten uit blik, ansjovis, caciocavallo, paneermeel, oregano en olijfolie
Alles voor ƩƩn bakplaat sfincione, genoeg voor vier personen als maaltijd.
Een vierkant sfincione op een donker bord, met ui, ansjovis en oregano ernaast en de rest in de bakplaat erachter

Sfincione

Recept van: Remco Borsato
Sfincione is de dikke Siciliaanse pizza uit Palermo, gebakken in een ingevette bakplaat. Het deeg van bloem, gist en olijfolie rijst eerst twee uur in de kom en daarna nog 45 minuten in de plaat, zodat de kruim zacht en sponzig wordt. Daarop komt caciocavallo, een ingekookte saus van ui, tomaat en ansjovis, en een laag paneermeel met kaas en olijfolie die in 25 minuten op 220 °C een knapperige korst wordt.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 45 minuten
Bereidingstijd 25 minuten
Rijstijd 2 uur 45 minuten
Totale tijd 3 uur 55 minuten
Gang hoofdgerecht
Keuken Italiaans
Porties 4 personen
Calorieƫn 830 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 bakplaat met rand 25 x 40 cm, rand van minstens 3 cm
  • 1 grote kom voor het deeg, met een schone theedoek
  • 1 Sauspan met een dikke bodem, om de saus in te koken
  • 1 Broodmes om de korst niet plat te drukken

Ingrediƫnten
  

Deeg

  • 440 g bloem - gewone tarwebloem
  • 300 ml lauw water - ongeveer 37 °C
  • 7 g instantgist - ƩƩn zakje
  • 6 g zout
  • 30 ml extra vierge olijfolie - plus extra voor de bakplaat

Saus

  • 30 ml extra vierge olijfolie
  • 1 stuk gele ui - ongeveer 150 g, fijngesneden
  • 6 stuks ansjovisfilets - op olie, uitgelekt
  • 2 teentjes knoflook - fijngehakt
  • 400 g tomatenblokjes - uit blik
  • 1 theelepel gedroogde oregano - liefst Siciliaanse
  • 1 snufje chilivlokken - met zout en zwarte peper naar smaak

Bovenop

  • 150 g caciocavallo - geraspt, in twee delen; of jonge pecorino
  • 75 g paneermeel - droog en fijn, zonder kruiden
  • 2 eetlepels extra vierge olijfolie - om over de korst te druppelen

Instructies
 

  • Strooi de gist over het lauwe water en laat het tien minuten staan tot er schuim op ligt. Zo weet je zeker dat de gist werkt voordat je er bloem aan toevoegt.
    300 ml lauw water, 7 g instantgist
  • Doe de bloem, het zout en de olijfolie in een grote kom en giet het gistwater erbij. Kneed het deeg tien minuten tot het glad en elastisch is en niet meer aan je handen plakt.
    440 g bloem, 6 g zout, 30 ml extra vierge olijfolie
  • Dek de kom af met een theedoek en laat het deeg ongeveer twee uur rijzen op een warme plek, tot het in volume verdubbeld is. Een nacht in de koelkast mag ook.
  • Verwarm de olie in een sauspan en fruit de ui vijf minuten op laag vuur tot hij glazig is. Prak de ansjovis erdoor tot hij wegsmelt en bak de knoflook nog ƩƩn tot twee minuten mee.
    30 ml extra vierge olijfolie, 1 stuk gele ui, 6 stuks ansjovisfilets, 2 teentjes knoflook
  • Voeg de tomaat, oregano, chilivlokken, zout en peper toe en laat de saus dertig minuten zacht inkoken. Hij is klaar als een lepel er een spoor door trekt dat niet meer dichtloopt.
    400 g tomatenblokjes, 1 theelepel gedroogde oregano, 1 snufje chilivlokken
  • Vet de bakplaat royaal in met olijfolie en duw het deeg met je vingers uit tot in de hoeken. Trekt het terug, laat het dan tien minuten liggen zodat het gluten ontspant.
    30 ml extra vierge olijfolie
  • Dek de plaat af en laat het deeg nog 45 minuten rijzen tot het zacht is en een vingerafdruk langzaam terugveert. Verwarm intussen de oven voor op 220 °C.
  • Strooi de helft van de caciocavallo over het deeg en schep de saus erover. De kaas sluit het deeg af, zodat het vocht uit de saus er niet in trekt.
    150 g caciocavallo
  • Meng de rest van de kaas met het paneermeel, een beetje zout en peper en strooi het gelijkmatig over de saus. Druppel de olijfolie erover, zodat het paneermeel bruin en knapperig bakt.
    150 g caciocavallo, 75 g paneermeel, 2 eetlepels extra vierge olijfolie
  • Bak de sfincione ongeveer 25 minuten tot de onderkant goudbruin is en de korst knapperig. Laat hem tien minuten rusten en snijd hem met een broodmes in vierkanten.

Notities

Laat de sfincione na het bakken tien minuten rusten en snijd hem met een broodmes in vierkanten. Bewaar restjes afgedekt een dag op kamertemperatuur of drie dagen in de koelkast. Warm een stuk op in een oven van 180 °C in acht tot tien minuten, zodat de korst weer knapperig wordt. Vries vierkanten los in folie in, tot drie maanden.

Voedingswaarde

Calorieƫn: 830kcalKoolhydraten: 101gEiwitten: 26gVet: 32gVerzadigd vet: 9gCholesterol: 39mgNatrium: 1400mgKalium: 460mgVezels: 6gSuiker: 5gVitamine A: 420IUVitamine C: 12mgCalcium: 330mgIJzer: 5mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 8-10
Trefwoord sfincione, sfincione recept, Siciliaanse pizza
Heb je Sfincione zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: sfincione bevat gluten (bloem en paneermeel), melk (caciocavallo) en vis (ansjovis).

Waar komt sfincione vandaan?

Sfincione hoort bij Palermo en is zo Siciliaans als de caponata. Volgens de overlevering bakten de nonnen van het klooster van San Vito de eerste versie, rijker gevuld dan wat je nu op straat koopt. Later werd het de pizza van de bakkers en de straat: de sfincionari rijden met hun driewielers door de wijken en roepen hun waar om, en een vierkant stuk in vetvrij papier is daar nog altijd street food. In Bagheria, een paar kilometer oostelijker, maken ze een witte versie zonder tomaat. Thuis bakken de Palermitanen hun plaat vooral in december, voor de feesttafel, in de grootste bakplaat die ze hebben.

Elders op Siciliƫ en op het vasteland bestaan verwante platen brood met ui en ansjovis. In Liguriƫ is dat de Pissalandrea, focaccia uit Imperia met tomaat en ansjovis, met olijven in plaats van kaas.

Seizoenskalender voor sfincione: wanneer ui, tomaat, knoflook en oregano in Nederland volop te krijgen zijn
Uien en oregano zijn er altijd; tomaten uit blik maken het een winterrecept.

Zo krijg je de sponzige kruim van sfincione goed

Het verschil tussen een zware broodplaat en een luchtige sfincione ontstaat in de tweede rijs. Het deeg moet in de plaat rusten tot het zacht is en de vingerafdrukken langzaam terugveren, pas dan gaan de saus en de kaas erop.

Snijvlak van sfincione: open, sponzige kruim onder een rode laag tomaat en een bruine korst van paneermeel
Deze open kruim krijg je alleen met een tweede rijs van 45 minuten.
  • Vet de bakplaat royaal in met olijfolie. De onderkant bakt er bijna in en wordt krokant, terwijl de bovenkant zacht blijft.
  • Laat het deeg na het uitduwen tien minuten liggen als het terugtrekt naar het midden. Het gluten ontspant, daarna duw je het zonder scheuren tot in de hoeken.
  • Kook de tomatensaus in tot een lepel er een spoor door trekt dat niet dichtloopt. Een natte saus maakt de bovenkant van het deeg klef.
  • Leg de helft van de kaas direct op het deeg, onder de saus. Zo sluit de kaas het deeg af en loopt het vocht er niet in.

Tip van Remco: Snijd de sfincione pas na tien minuten rust en gebruik een broodmes. Een pizzasnijder drukt de kruim plat en de korst van paneermeel valt eraf. Met het broodmes zaag je door de korst en blijft elk vierkant even hoog als in de plaat.

Varianten en allergenen

Sfincione bianco uit Bagheria

De witte versie heeft geen tomaat. Je verdeelt eerst dunne ringen ui en stukjes ansjovis over het deeg, daarna 250 gram ricotta en plakjes tuma of jonge pecorino. Paneermeel met olijfolie gaat er net zo overheen. De baktijd blijft 25 minuten op 220 °C.

Vegetarische sfincione zonder ansjovis

Laat de ansjovis weg en fruit de ui met een eetlepel fijngehakte kappertjes en een extra theelepel oregano. De kappertjes geven het zoute dat de ansjovis anders levert. Caciocavallo en pecorino worden meestal met dierlijk stremsel gemaakt, dus kies een vegetarische pecorino als je dat wilt vermijden.

Glutenvrije Siciliaanse pizza

Vervang het deeg door een glutenvrij pizzadeeg met psyllium en neem glutenvrij paneermeel of fijngemalen amandelen voor de korst. Het deeg rijst minder hoog, dus houd de plaat op 20 bij 30 cm.

Handen van de kok snijden sfincione in vierkanten in een donkere keuken bij het raam, met uitzicht op de Siciliaanse kust
Uit de plaat en in vierkanten: zo eet je sfincione lauw, met de handen.

Welke wijn past erbij?

De tomaat en de ansjovis vragen om een rode wijn met frisheid en weinig hout. Een Nero d’Avola uit de provincie Agrigento of Syracuse past, licht gekoeld op 14 °C. Wie liever wit drinkt, neemt een Grillo uit de omgeving van Marsala: die heeft genoeg zuur voor de ui en de kaas.

Begin met Caponata siciliana: zoetzure aubergine uit Palermo, 130 minuten, die je een dag van tevoren maakt.

Daarna de sfincione als hoofdgerecht met een salade van venkel en sinaasappel, 4 uur en 15 minuten.

Sluit af met Cannoli Siciliani, 210 minuten, waarvan je de kokers al eerder kunt bakken.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen sfincione en focaccia?

Beide zijn dikke broden uit de bakplaat met veel olijfolie. Focaccia krijgt meestal alleen zout, rozemarijn of olijven en wordt als brood gegeten. Sfincione heeft een volledige saus van ui, tomaat en ansjovis, kaas onder en boven de saus en een korst van paneermeel. Je eet het als maaltijd of als stuk street food, niet als brood bij iets anders.

Afgedekt blijft sfincione een dag goed op kamertemperatuur en drie dagen in de koelkast. Warm een stuk op in een oven van 180 °C in acht tot tien minuten, zodat de korst weer knapperig wordt; de magnetron maakt hem zacht. Invriezen kan tot drie maanden, per vierkant in folie. Laat ontdooien en bak het daarna op.

Ja. De saus kan twee dagen in de koelkast. Het deeg kun je na het kneden een nacht in de koelkast laten rijzen in plaats van twee uur op het aanrecht; haal het een uur voor het uitduwen eruit. Gebakken sfincione smaakt ook lauw nog goed, dus bak hem gerust een uur voordat je gasten komen.

Wil je sfincione voor een groep, bak er dan twee en snijd de vierkanten klein, zodat ze bij de borrel uit de hand te eten zijn. Wie liever proeft hoe Remco in de winter kookt, is welkom op een van de Winterdiners in de kerk van Hensbroek of in de zomer aan tafel bij het TuinDiner in Heiloo.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italiƫ. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italiƫ. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108