Focaccia broodje met finocchiona en verse pecorino op een donkere plank, met bloem, aubergine en courgette op de achtergrond

Focaccia broodje: de Toscaanse schiacciata, opengesneden en belegd

Een focaccia broodje zoals in Florence: een platte schiacciata met olijfolie en grof zeezout, 1 centimeter dik uitgeduwd en 20 tot 25 minuten gebakken op 220 °C. Lauw opensnijden en beleggen met finocchiona en verse pecorino of met gegrilde groente.

Een focaccia broodje is in Toscane een stuk schiacciata, de platte focaccia met olijfolie en grof zeezout, die je na het bakken horizontaal opensnijdt en belegt. Je kneedt een deeg van bloem, water, gist en olijfolie, laat het 2 uur rijzen, duwt het 1 centimeter dik uit op een bakplaat en bakt het 20 tot 25 minuten op 220 °C.

In Florence koop je zo’n broodje bij de bakker of in een alimentari, de kleine levensmiddelenzaak op de hoek. Het is een rechthoek van 2 tot 3 centimeter hoog, aan de onderkant glanzend van de olie, met zoutkorrels op de korst. Het beleg is sober: één soort worst, een plak kaas, en het brood doet de rest. Daarin verschilt het van de Nederlandse gevulde focaccia, waarbij de vulling al voor het bakken in het deeg zit.

Onder de Italiaanse broodjes is dit het makkelijkst thuis te bakken. Eén plaat van 30 bij 40 centimeter geeft vier grote broodjes. Het deeg lijkt op dat van onze Focaccia met rozemarijn, maar je duwt het platter uit, zodat het brood stevig genoeg blijft om open te snijden. Rozemarijn hoort er in Toscane niet standaard op. Wat er wel bij hoort, is veel olijfolie: 50 milliliter in het deeg en drie eetlepels voor de bakplaat en de bovenkant. Die olie bakt de onderkant knapperig, terwijl het brood zacht van binnen blijft.

Toscane was jarenlang de bestemming van onze culinaire groepsreizen. Remco is Thermomix Adviseur: met de Thermomix kneed je dit deeg in 3 minuten op de deegstand.

RusttijdBereidingstijd: 45 minuten
Rusttijd2Rusttijd: 150 minuten
Aantal PersonenVoor: 4 personen
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: makkelijk
KostenKosten: € 12-15
AllergenenAllergenen: gluten, melk

Wat heb je nodig voor een focaccia broodje?

Voor het deeg heb je bloem type 0, lauw water, gist, een theelepel suiker, fijn zout en olijfolie extra vergine nodig. Verse gist ligt bij de bakker of in het koelvak; 3 gram gedroogde gist werkt net zo goed als 10 gram verse. Neem een fruitige Toscaanse olie als je die hebt, want je proeft hem in elke hap. Het grove zeezout gaat er pas vlak voor de oven op.

Voor het klassieke beleg heb je finocchiona nodig, de grove Toscaanse salami met venkelzaad, en verse pecorino. Finocchiona vind je bij de Italiaanse delicatessenzaak; een andere grove salami of mortadella kan ook. Jonge Pecorino Toscano is zacht en mild, in tegenstelling tot de harde, zoute Pecorino Romano. Voor de broodjes met groente gril je aubergine en courgette in plakken.

Ingrediënten voor focaccia broodje: bloem, gist, olijfolie, grof zeezout, finocchiona, verse pecorino, aubergine en courgette
Alles voor vier grote broodjes met twee soorten beleg, voor vier personen.
Focaccia broodje met finocchiona en verse pecorino op een donkere plank, met bloem, aubergine en courgette op de achtergrond

Focaccia broodje: Toscaanse schiacciata met finocchiona en pecorino

Recept van: Remco Borsato
Een focaccia broodje maak je van schiacciata, de platte Toscaanse focaccia. Je kneedt een deeg van bloem type 0, water, gist, zout en olijfolie, laat het 2 uur rijzen en duwt het 1 centimeter dik uit op een bakplaat. Na een tweede rijs gaan er olijfolie en grof zeezout op. Bak de plaat 20 tot 25 minuten op 220 °C, snijd hem lauw in vier stukken, open ze horizontaal en beleg ze met finocchiona en verse pecorino of met gegrilde aubergine en courgette.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 45 minuten
Bereidingstijd 25 minuten
Rijstijd 2 uur 30 minuten
Totale tijd 3 uur 40 minuten
Gang antipasto
Keuken Italiaans
Porties 4 personen
Calorieën 980 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 bakplaat 30 x 40 cm
  • bakpapier
  • 1 Grillpan
  • 1 gekarteld broodmes
  • 1 Rooster om af te koelen

Ingrediënten
  

Deeg

  • 500 g bloem type 0
  • 300 ml lauw water
  • 10 g verse gist - of 3 g gedroogde gist
  • 1 theelepel suiker
  • 10 g fijn zout
  • 50 ml olijfolie extra vergine

Afwerking

  • 3 eetlepels olijfolie extra vergine - 1 voor de bakplaat, 2 voor de bovenkant
  • 1 theelepel grof zeezout

Klassiek beleg

  • 120 g finocchiona - of een andere grove salami, in dunne plakjes
  • 150 g verse pecorino - jonge Pecorino Toscano, in plakjes

Beleg met groente

  • 1 stuk aubergine
  • 1 stuk courgette
  • 2 eetlepels olijfolie extra vergine
  • snufje zout en zwarte peper

Instructies
 

  • Los de gist met de suiker op in 100 ml van het lauwe water en laat het gistmengsel 10 minuten staan, tot er schuim op komt. Zo weet je zeker dat de gist werkt voordat hij bij de bloem gaat.
    300 ml lauw water, 10 g verse gist, 1 theelepel suiker
  • Doe de bloem in een ruime kom en maak een kuiltje in het midden. Giet het gistmengsel erin en voeg al roerend de rest van het water toe, tot er een ruw deeg zonder droge bloem ontstaat.
    500 g bloem type 0
  • Voeg het zout en de olijfolie toe en kneed het deeg 10 minuten op het werkvlak, tot het glad en elastisch is en langzaam terugveert. In de Thermomix kneed je het 3 minuten op de deegstand.
    10 g fijn zout, 50 ml olijfolie extra vergine
  • Vorm een deegbal, leg hem in een licht ingevette kom en dek af met een vochtige theedoek. Laat het deeg ongeveer 2 uur rijzen op kamertemperatuur, tot het in volume verdubbeld is.
  • Bekleed de bakplaat met bakpapier en vet hem in met 1 eetlepel olijfolie. Duw het deeg met gespreide vingers uit tot 1 centimeter dik en laat het nog 30 tot 40 minuten rijzen onder de theedoek, voor een gelijkmatige kruim.
    3 eetlepels olijfolie extra vergine
  • Verwarm de oven op 220 °C, of 200 °C hetelucht. Druk met je vingertoppen kuiltjes in het deeg, besprenkel met de rest van de olijfolie en bestrooi met grof zeezout. De olie in de kuiltjes maakt de bovenkant knapperig.
    3 eetlepels olijfolie extra vergine, 1 theelepel grof zeezout
  • Bak de schiacciata 20 tot 25 minuten onderin de oven, tot hij goudbruin is en de onderkant hol klinkt als je erop tikt. Laat hem minstens 15 minuten afkoelen op een rooster, zodat de kruim zich zet.
  • Snijd intussen de aubergine en de courgette in de lengte in plakken van een halve centimeter. Bestrijk ze met olijfolie en gril ze 3 minuten per kant in een hete grillpan, tot ze donkere strepen hebben. Bestrooi met zout en peper.
    1 stuk aubergine, 1 stuk courgette, 2 eetlepels olijfolie extra vergine, snufje zout en zwarte peper
  • Snijd de lauwe schiacciata in vier rechthoeken en open elk stuk horizontaal met een gekarteld broodmes. Beleg twee broodjes met finocchiona en pecorino en de andere twee met de gegrilde groente en de rest van de pecorino.
    120 g finocchiona, 150 g verse pecorino

Notities

Duw het deeg niet dunner uit dan 1 centimeter, anders droogt het brood uit. Snijd de schiacciata pas als hij lauw is, met een gekarteld broodmes en de korst naar beneden. Bewaar hem onbelegd een dag luchtdicht verpakt en warm hem 5 minuten op in een oven van 180 °C. Vries hem in stukken in, tot twee maanden, en beleg pas na het ontdooien en opwarmen.

Voedingswaarde

Calorieën: 980kcalKoolhydraten: 98gEiwitten: 31gVet: 50gVerzadigd vet: 15gCholesterol: 55mgNatrium: 2100mgKalium: 560mgVezels: 6gSuiker: 5gVitamine A: 300IUVitamine C: 12mgCalcium: 320mgIJzer: 3mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 12-15
Trefwoord focaccia broodje, italiaanse broodjes, schiacciata
Heb je Focaccia broodje: Toscaanse schiacciata met finocchiona en pecorino zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: het deeg bevat gluten uit tarwe. De pecorino in het beleg bevat melk. Het deeg zelf is zonder ei en zonder melk.

Waar komt het focaccia broodje vandaan?

Het focaccia broodje in dit recept komt uit Toscane, waar het brood schiacciata heet: platgedrukt, naar de vingers die het deeg in de plaat duwen. Het gewone Toscaanse brood bevat geen zout, de schiacciata wel, en daardoor past hij bij hartig beleg. In Florentijnse broodjeszaken liggen de platen op de toonbank en wordt elk broodje op bestelling belegd.

Het woord focaccia komt van het Latijnse panis focacius, brood dat op de haard werd gebakken. Je spreekt het uit als fo-kat-sja. De bekendste focaccia komt oorspronkelijk uit de regio Ligurië, de focaccia genovese. In Puglia bak je de dikkere Focaccia Barese met cherrytomaatjes en olijven. Finocchiona draagt het Europese IGP-keurmerk, Pecorino Toscano het DOP-keurmerk. Aubergine en courgette hebben hun seizoen van juni tot en met september.

Seizoenskalender voor focaccia broodje: aubergine en courgette
Aubergine en courgette zijn van juni tot en met september op hun best.

Zo krijg je een focaccia broodje knapperig en zacht van binnen

Een goed broodje heeft een goudbruine, knapperige onderkant, een dunne korst met zoutkorrels en fijne gaatjes in de kruim. Grote gaten wil je hier niet: daar lekken de olie en het beleg doorheen. De dikte en de tweede rijs bepalen het resultaat.

Macro van een opengesneden focaccia broodje met fijne kruim, glanzende olie in de kuiltjes en grof zeezout op de korst
Zo ziet de kruim eruit na een tweede rijs van 30 minuten.
  • Duw het deeg met gespreide vingers uit tot 1 centimeter. Dikker deeg wordt een hoge focaccia met te veel kruim, dunner deeg droogt in de oven uit tot een cracker.
  • Laat het uitgeduwde deeg nog 30 tot 40 minuten rijzen onder een vochtige theedoek. Die tweede rijs geeft een gelijkmatige kruim, zodat het mes er makkelijk door gaat.
  • Druk vlak voor de oven kuiltjes in het deeg, besprenkel het royaal met olijfolie en bestrooi het met grof zeezout. De olie blijft in de kuiltjes staan en bakt de bovenkant knapperig.
  • Verwarm de oven ruim voor op 220 °C, of 200 °C hetelucht, en bak onderin. De onderkant is klaar als hij goudbruin is en hol klinkt als je erop tikt.
  • Laat de plaat minstens 15 minuten afkoelen op een rooster. Warm brood scheurt bij het opensnijden en de kruim wordt klef.

Tip van Remco: Snijd de plaat eerst in vier rechthoeken en daarna elk stuk horizontaal open met een gekarteld broodmes, met de korst naar beneden op de plank. Zo druk je de bovenkant niet plat en blijven de zoutkorrels zitten.

Varianten en allergenen

Het deeg is van zichzelf zonder melk en ei. Alleen de kaas in het beleg bevat lactose, dus met gegrilde groente en zonder pecorino is het broodje lactosevrij.

Kleine ronde focaccia broodjes

Verdeel het deeg na de eerste rijs in acht bollen van ongeveer 105 gram. Duw ze op het werkvlak uit tot rondjes van 12 centimeter, laat ze 30 minuten rijzen en bak ze 15 tot 18 minuten. Zo heb je twee kleine broodjes per persoon, handig als snack of voor de picknick.

Focaccia broodje met mortadella en pistache

Beleg het broodje met dunne plakken mortadella, een lepel stracciatella en een handje grof gehakte pistachenoten. Die combinatie zie je in Florentijnse broodjeszaken naast de klassieke finocchiona. Leg de stracciatella pas op het laatst, anders wordt de kruim nat.

Gevulde focaccia met mozzarella en olijven

Wil je de vulling in het brood, verdeel het deeg dan in twee platen. Beleg de eerste met uitgelekte mozzarella en gehalveerde cherrytomaatjes. Strooi er olijven en een snuf oregano over, dek af met de tweede plaat, vouw de randen dicht en bak hem 30 minuten.

Handen van de kok snijden een focaccia broodje open in een donkere keuken bij het raam, met zicht op de Toscaanse heuvels
Lauw opengesneden en sober belegd, zo eet je hem in Florence als lunch.

Welke wijn past erbij?

Bij finocchiona en pecorino past een rode wijn uit dezelfde streek. Een jonge Chianti, gemaakt van sangiovese, heeft genoeg zuren voor de vette worst en de zoute korst. Liever wit? Kies een Vernaccia di San Gimignano, droog en met een licht bittere afdronk, die goed samengaat met de gegrilde aubergine en courgette.

Begin met de focaccia broodjes in repen gesneden, als antipasto bij de wijn, klaar in 220 minuten, waarvan de meeste rijstijd.

Daarna Pici all’aglione, de Toscaanse handgerolde pasta met tomaat en reuzenknoflook, uit de provincie Siena, in 95 minuten.

Sluit af met Cantuccini, de amandelkoekjes uit Prato, in 35 minuten.

Veelgestelde vragen

Wat is een focaccia broodje?

Een focaccia broodje is een stuk platte focaccia dat je na het bakken opensnijdt en belegt, net als een gewoon broodje. In Toscane heet het brood schiacciata en is het 2 tot 3 centimeter hoog, met olijfolie en grof zeezout op de korst. In Nederland bedoelt men er soms ook kleine ronde focaccia’s mee, of een focaccia die voor het bakken gevuld is.

Voeg niet meer bloem toe dan nodig, want een zacht deeg geeft meer lucht. Kneed tot het deeg elastischer wordt en langzaam terugveert, laat het afgedekt op kamertemperatuur rijzen tot het verdubbeld is en geef het na het uitduwen nog 30 tot 40 minuten. Voor een broodje wil je wel fijne gaatjes, geen grote holtes.

Onbelegd blijft de schiacciata een dag goed, luchtdicht verpakt op kamertemperatuur. Warm hem 5 minuten op in een oven van 180 °C, dan wordt de korst weer knapperig. Invriezen kan in stukken, tot twee maanden houdbaar. Ontdooi ze een uur op het aanrecht en warm ze kort op. Beleg pas daarna, want in de koelkast wordt een belegd broodje taai.

Neem je de broodjes mee op pad, wikkel ze dan elk in bakpapier en bind er een touwtje om. Het papier vangt de olie op, zodat je handen schoon blijven. Liever aanschuiven zonder zelf te bakken: in de zomer kookt Remco bij het TuinDiner in Heiloo en in de winter bij de Winterdiners in de kerk van Hensbroek.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italië. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italië. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108