Ciabatta is een plat Italiaans brood met grote gaten en een dunne, knapperige korst. Je maakt een dag van tevoren een biga, een stug voordeeg van bloem, water en gist. Die kneed je met de rest van het water tot een nat deeg, je snijdt er vier broden van zonder te kneden en bakt ze 22 tot 25 minuten, de eerste 10 minuten met stoom.
Ciabatta betekent slof of pantoffel, naar de platte, langwerpige vorm. Het brood komt uit Adria in Veneto en is jonger dan je denkt. Het deeg heeft veel water en een lange rijs, en de bakker hoeft het niet op te bollen.
Het verschil met focaccia zit in de olie. Een focaccia, zoals de Focaccia met rozemarijn, bak je in een ingevette bakvorm met olie op het deeg. Ciabatta bevat geen olie en bak je los op de plaat. De smaak komt uit de biga, die achttien tot vierentwintig uur rijpt en het brood een licht zurige toon geeft. Bij het TuinDiner in Heiloo zetten we brood op tafel om de saus mee op te deppen, en daar is ciabatta voor gemaakt: de open kruim zuigt olie en saus op.
Wat heb je nodig voor ciabatta?
Het recept vraagt maar vijf ingrediƫnten, dus de bloem doet het werk. Neem een sterke bloem tipo 0 met minstens 12 procent eiwit. Die vormt genoeg gluten om het natte deeg bij elkaar te houden en de gasbellen vast te houden. Gewone Nederlandse tarwebloem heeft rond de 10 procent en levert een plattere ciabatta.
Verse gist vind je in de koeling van de supermarkt of bij de bakker. Wil je gedroogde gist, neem dan een derde van het gewicht. Moutextract geeft de korst zijn bruine kleur en voedt de gist; een halve theelepel honing werkt ook. Het water is 70 procent van het gewicht van de bloem. Dat heet de hydratatie, en het maakt het deeg nat en plakkerig. Voor het bestuiven gebruik je semola rimacinata, fijn gemalen griesmeel van harde tarwe, die niet in het deeg trekt.


Ciabatta met biga
Beoordeel dit recept!
Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.
Benodigdheden in je keuken
- 1 Keukenmachine met deeghaak of kneden met de hand
- 1 Deegschraper
- 1 bakplaat met bakpapier
- 1 ovenvast bakje voor de stoom
Ingrediƫnten
Voor de biga
- 500 g sterke bloem tipo 0 - minstens 12 procent eiwit
- 225 ml water - op kamertemperatuur
- 5 g verse gist
Voor het deeg
- 50 g sterke bloem tipo 0
- 0.5 g verse gist - een snufje
- 3 g moutextract - of een halve theelepel honing
- 9 g zout
- 160 ml koud water
Om af te werken
- 40 g semola rimacinata - fijn griesmeel van harde tarwe, om te bestuiven
- 1 theelepel olijfolie - om de bak in te vetten
Instructies
- Los de verse gist op in het water voor de biga en meng het met de 500 gram bloem, 4 tot 5 minuten, tot er geen droge bloem meer is. De biga blijft stug en kruimelig, dat is de bedoeling.500 g sterke bloem tipo 0, 225 ml water, 5 g verse gist
- Dek de kom af en laat de biga 18 tot 24 uur rijpen op 18 tot 19 °C, in een koele kamer of kelder. Hij moet minstens verdubbelen en licht zurig ruiken, want daar komt de smaak vandaan.500 g sterke bloem tipo 0
- Doe de biga in de kom van de keukenmachine met de 50 gram bloem, het snufje gist en het moutextract. Kneed 5 tot 6 minuten en voeg intussen tweederde van het koude water in kleine scheuten toe.50 g sterke bloem tipo 0, 0.5 g verse gist, 3 g moutextract, 160 ml koud water
- Voeg het zout toe en daarna langzaam de rest van het water. Kneed 8 tot 10 minuten tot het deeg glad en glanzend loslaat van de kom. Het deeg mag niet warmer worden dan 26 °C, anders rijst het te snel.9 g zout, 160 ml koud water
- Vet een rechthoekige bak in met de olijfolie, leg het deeg erin en laat het afgedekt 45 tot 60 minuten rusten. In die tijd ontspant de gluten en vormen zich de eerste grote gasbellen.1 theelepel olijfolie
- Bestuif het werkvlak ruim met semola en keer het deeg erop. Bestuif ook de bovenkant en snijd met de deegschraper vier gelijke rechthoeken, zonder te kneden of te duwen, zodat het gas in het deeg blijft.40 g semola rimacinata
- Leg de broden met de gesneden kant naar boven op een met semola bestoven theedoek en laat ze 30 tot 40 minuten onafgedekt rijzen. Verwarm intussen de oven voor op 240 °C met een leeg bakje onderin.40 g semola rimacinata
- Keer de broden om op een bakplaat met bakpapier en rek ze voorzichtig in de lengte. Schuif ze in de oven en giet een glas kokend water in het bakje, zodat er stoom ontstaat voor de eerste rijs.
- Bak 10 minuten op 240 °C, haal het bakje eruit en bak nog 12 tot 15 minuten op 220 °C. Zet de laatste 5 minuten de ovendeur op een kier, zodat de korst droog en knapperig wordt.
- Laat de ciabatta’s minstens een halfuur afkoelen op een rooster. Klop op de onderkant: klinkt het hol, dan zijn ze gaar. Snijd ze pas aan als de kruim gezet is, anders wordt hij kleverig.
Notities
Voedingswaarde
Waar komt ciabatta vandaan?
Ciabatta werd in 1982 bedacht door Arnaldo Cavallari, molenaar in Adria in de provincie Rovigo. In de jaren zeventig kochten Italiaanse bars steeds vaker Frans stokbrood in voor hun panini. Cavallari zocht een brood van Italiaanse bloem dat licht en knapperig was, en experimenteerde maanden met water en rijstijden tot hij de platte, open broden uit de oven haalde.
Binnen tien jaar lag ciabatta in heel Italiƫ en daarna in Engeland en de Verenigde Staten. Elke streek maakte er een eigen versie van: in Toscane en Umbriƫ is hij steviger, in Lombardije met meer water en grotere gaten. De ciabatta uit Veneto blijft het voorbeeld, met een biga en zonder olie in het deeg.
Ciabatta vraagt een voordeeg en een hete oven, maar er bestaat ook Italiaans brood waarvoor je geen van beide nodig hebt. Wil je dat eens proberen, lees dan hoe je piadina zelf maken zonder gist aanpakt: het ronde platbrood uit Romagna, met reuzel in het deeg, 20 minuten rust en daarna 2 minuten per kant in een droge gietijzeren pan.
Ciabatta is een jong brood; de grissino uit Turijn is een paar eeuwen ouder. Volgens de overlevering bakte een hofbakker de eerste stengels aan het eind van de zeventiende eeuw voor de jonge hertog van Savoye. Het deeg is veel droger dan dat van ciabatta en je rekt de repen met de hand uit. Hoe dat gaat, lees je in ons recept voor knapperige grissini, dat zonder voordeeg en zonder nacht rijzen klaar is.

Zo krijg je de grote gaten in je ciabatta
De gaten in een ciabatta komen uit drie dingen: de biga, het water en het feit dat je het deeg na het kneden niet meer uitduwt. Elke keer dat je erop drukt, ontsnapt er gas.

- Laat de biga 18 tot 24 uur rijpen op 18 tot 19 °C, in een koele kamer of een kelder. Hij moet minstens verdubbelen en licht zurig ruiken. Een te jonge biga geeft weinig smaak.
- Voeg het water in delen toe en het zout pas na 5 tot 6 minuten kneden. Zo kan de gluten zich eerst vormen en neemt het deeg meer water op zonder te scheuren.
- Snijd de broden met een deegschraper en keer ze om op de doek en daarna op het bakpapier. Rek ze alleen in de lengte, zonder te vouwen of te duwen.
- Bak met stoom: zet een bakje met kokend water onder in de oven. De vochtige lucht houdt de korst de eerste tien minuten zacht, zodat het brood kan rijzen voor het hard wordt.
Tip van Remco: Bestuif de doek en de broden ruim met semola rimacinata in plaats van bloem. Het grove meel blijft los liggen, het deeg plakt niet en de korst krijgt na het bakken de typische witte bestuiving van een ciabatta uit de bakkerij.
Varianten en allergenen
Van zichzelf bevat ciabatta geen melk of boter: het brood is lactosevrij en vegan. Let op ciabatta uit de winkel: daar zit soms melkpoeder in.
Glutenvrije ciabatta
Ciabatta draait om gluten, die de gasbellen vasthouden. Een glutenvrije ciabatta lukt met een glutenvrije broodmix met psyllium, maar de kruim wordt fijner. Laat de biga dan weg en volg de rijstijden op de verpakking.
Ciabatta met olijven
Druk na het snijden 80 gram gehalveerde Taggiasca-olijven in de broden.
Snelle ciabatta zonder biga
Heb je geen dag, meng dan alle bloem, 10 gram verse gist en het water in ƩƩn keer en laat het deeg drie uur rijzen. Vouw het elk halfuur een keer. De gaten worden kleiner en de smaak vlakker.

Welke wijn past erbij?
Ciabatta zet je op tafel bij een maaltijd, dus de wijn volgt het gerecht. Bij een antipasto met olijfolie en tomaat past een witte Soave Classico uit de heuvels bij Verona, fris en met een toon van amandel.
Eet je de ciabatta bij een stevige soep of vleesgerecht, neem dan een rode Valpolicella Classico, een lichte wijn met een toon van kers.
Menusuggestie
Begin met Bruschetta al pomodoro: het klassieke recept met tomaat en basilicum op plakken geroosterde ciabatta, klaar in 38 minuten.
Daarna Pasta e fagioli: de bonensoep van Remcoās moeder, in ƩƩn pan, met ciabatta om de pan leeg te deppen, in 55 minuten.
Sluit af met de Tiramisutaart: crostata morbida met espresso en mascarpone, die je een dag eerder bakt.
Veelgestelde vragen
Ciabatta is op de dag zelf op zijn best. Bewaar hem in een papieren zak of een linnen doek, niet in plastic, want dan wordt de korst zacht. Hij blijft zo twee dagen goed. Invriezen kan drie maanden: laat hem helemaal afkoelen, vries hem in een zak in en bak hem ontdooid 5 minuten op 200 °C af.
Stokbrood is lang en smal, wordt opgebold en gevormd en heeft een vaste kruim met kleine gaten. Ciabatta is plat, wordt alleen gesneden en niet gevormd, en heeft meer water in het deeg. Daardoor krijgt hij grotere gaten en een dunnere korst.
Vier ciabatta’s van 235 gram bak je 10 minuten op 240 °C met stoom en daarna 12 tot 15 minuten op 220 °C zonder stoom. Zet de laatste 5 minuten de ovendeur op een kier, zodat de korst droog en knapperig wordt. Klop op de onderkant: klinkt het hol, dan is hij gaar.
Blijft er ciabatta over, gooi hem dan niet weg. In Toscane is brood van een paar dagen oud de basis van panzanella, een salade van tomaat en brood, en van pappa al pomodoro, een dikke tomatensoep. Wil je weten wanneer we weer koken? Schrijf je in voor de nieuwsbrief.




