Zuppa inglese met rode, gele en bruine lagen op een houten keukentafel in Verona, met savoiardi, citroen en eieren

Zuppa inglese: het laagjesdessert van Nonna Nedda

Savoiardi in rode alchermes met banketbakkersroom en chocoladeroom: de zuppa inglese van Nonna Nedda, een dag van tevoren klaar.

Zuppa inglese is een Italiaans laagjesdessert van savoiardi die je kort in rode alchermes doopt, afgewisseld met banketbakkersroom en chocoladeroom. Je kookt ƩƩn pan room met vanille en citroen, roert cacao door de helft en bouwt de lagen op in een schaal. Na minimaal vier uur in de koelkast zijn de lagen stevig genoeg om te snijden.

Nonna Nedda, de oma van Remco, maakte zuppa inglese vaak toen Remco opgroeide in de provincie Verona. Het is een dessert van thuis: melk, eieren, suiker en een pak savoiardi, met als enige bijzondere fles de alchermes. Van dezelfde oma staat ook de Pastina van Nonna Nedda op deze site.

Het werk zit in twee dingen. De room moet na de eerste bellen nog een minuut doorkoken, anders bindt de maïzena niet volledig en loopt de room in de koelkast tussen de lagen weg. De savoiardi gaan maar één seconde per kant in de siroop. Ze zijn droog en luchtig en zuigen in een paar tellen veel vocht op; wie ze langer laat liggen, krijgt een schaal die bij het snijden uit elkaar zakt.

Voor wie voor gasten kookt, zoals wij op de TuinDiners in Heiloo, is dit het grote voordeel van zuppa inglese: het dessert staat de dag ervoor al klaar in de koelkast. Na een nacht is de siroop gelijkmatig door de koekjes getrokken en snijd je nette stukken, zonder natte onderkant.

RusttijdBereidingstijd: 45 minuten
Rusttijd2Rusttijd: 4 uur en 30 minuten
Aantal PersonenVoor: 4 personen
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: Gemiddeld
KostenKosten: € 8-10
AllergenenAllergenen: Gluten, ei, melk

Wat heb je nodig voor zuppa inglese?

Voor de room gebruik je volle melk, vier eidooiers, suiker en maĆÆzena, met een half vanillestokje en repen schil van een onbespoten citroen. In veel Italiaanse recepten staat bloem in plaats van maĆÆzena. Dat kan ook, maar maĆÆzena bindt met de helft minder en laat de room glanzen. De cacao is ongezoet; chocolademelkpoeder maakt de bovenste laag te zoet en te slap.

Savoiardi zijn droge, luchtige koekjes van eieren, suiker en bloem, met een laagje suiker erop. Juist omdat ze zo droog zijn, nemen ze de siroop snel op. Alchermes is een rode likeur uit Florence, op smaak gebracht met kruiden als kaneel, kruidnagel en kardemom. Je vindt hem bij een slijter met Italiaanse likeuren of online. Lukt dat niet, kijk dan bij de varianten hieronder.

Heb je een dag extra, dan kun je de savoiardi zelf bakken voor deze zuppa inglese. Je klopt vijf dooiers en vijf eiwitten apart, spatelt er bloem en aardappelzetmeel door en bakt de vingers in 12 minuten op twee temperaturen. Laat ze een nacht onafgedekt drogen, dan nemen ze de alchermes op zonder uit elkaar te vallen.

Ingrediënten voor zuppa inglese: savoiardi, alchermes, melk, eieren, suiker, maïzena, cacao, vanille en citroen
Alles voor ƩƩn schaal van 20 bij 20 centimeter, genoeg voor vier personen.
Zuppa inglese met rode, gele en bruine lagen op een houten keukentafel in Verona, met savoiardi, citroen en eieren

Zuppa inglese

Recept van: Remco Borsato
Zuppa inglese is een Italiaans laagjesdessert van savoiardi, gedoopt in een rode siroop van alchermes, met daartussen een laag banketbakkersroom met vanille en citroen en een laag chocoladeroom. Je kookt ƩƩn pan room, verdeelt die over twee kommen en roert cacao door de helft. Daarna leg je de lagen in een schaal van ongeveer 20 bij 20 centimeter en laat je alles minimaal vier uur opstijven in de koelkast. Het actieve werk duurt drie kwartier; de rest doet de koelkast.
De naam betekent letterlijk Engelse soep, maar met soep heeft het dessert niets te maken: zuppa verwijst naar inzuppare, dopen. Emilia-Romagna en Toscane claimen allebei de oorsprong. Volgens een verhaal zouden koks aan het hof van de Este in Ferrara in de zestiende eeuw de Engelse trifle hebben nagemaakt voor Engelse gasten. Zeker is dat Pellegrino Artusi een recept voor zuppa inglese opnam in zijn kookboek uit 1891. De rode kleur komt van alchermes, een kruidenlikeur uit Florence die van oudsher met karmijn wordt gekleurd. Bij TuinDiner is dit het nagerecht van Nonna Nedda, de oma van Remco, die het vaak maakte in de provincie Verona.
Savoiardi koop je in de supermarkt of bij een Italiaanse delicatessenzaak; alchermes vind je bij een slijter met Italiaanse likeuren of online. Kijk op het etiket of er E120 in staat: dat is karmijn, gemaakt van cochenilleluizen, en dan is het dessert niet vegetarisch. Een siroop van frambozen is een alternatief. Doop de koekjes kort, ƩƩn seconde per kant, anders zakken de lagen in. Maak het dessert bij voorkeur een dag van tevoren, dan trekt de siroop gelijkmatig door en snijd je nette stukken. Voor een feestelijke tafel verdeel je alles over vier glazen; dan zie je de lagen van opzij. Je houdt vier eiwitten over voor meringues.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 30 minuten
Bereidingstijd 15 minuten
Rusttijd 4 uur 30 minuten
Totale tijd 5 uur 15 minuten
Gang nagerecht
Keuken Italiaans
Porties 4 personen
Calorieƫn 610 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 schaal ongeveer 20 bij 20 cm, of 4 glazen
  • 1 steelpan met dikke bodem
  • 1 Garde
  • 1 Fijne zeef voor de melk en de cacao

Ingrediƫnten
  

Voor de banketbakkersroom

  • 500 ml volle melk
  • 4 eidooiers - van middelgrote eieren
  • 120 g kristalsuiker
  • 45 g maĆÆzena
  • ½ vanillestokje - in de lengte opengesneden
  • ½ citroen - onbespoten, alleen de schil in repen

Voor de chocoladeroom

  • 20 g cacaopoeder - ongezoet

Voor de bagna

  • 150 ml water
  • 50 g kristalsuiker
  • 100 ml alchermes - of rode vruchtensiroop zonder de suiker hierboven

Voor het opbouwen

  • 200 g savoiardi - ongeveer 22 stuks
  • 1 tl cacaopoeder - om te bestuiven

Instructies
 

  • Breng het water met de suiker aan de kook en roer tot de suiker is opgelost. Laat de siroop volledig afkoelen en roer dan de alchermes erdoor. In warme siroop verdampt de alcohol en worden de savoiardi te snel slap.
    150 ml water, 50 g kristalsuiker, 100 ml alchermes
  • Verwarm de melk met het opengesneden halve vanillestokje en de citroenschil tot er kleine belletjes langs de rand verschijnen. Haal de pan van het vuur en laat tien minuten trekken, zodat vanille en citroen de melk op smaak brengen.
    500 ml volle melk, ½ vanillestokje, ½ citroen
  • Klop de eidooiers met de suiker in een kom tot een lichte, dikke massa en klop dan de maĆÆzena erdoor. Door de suiker eerst goed met de dooiers te mengen, stollen die straks niet tot korreltjes zodra de hete melk erbij komt.
    4 eidooiers, 120 g kristalsuiker, 45 g maĆÆzena
  • Zeef de warme melk in een straal bij het eimengsel terwijl je blijft kloppen. Giet alles terug in de pan en verwarm op middelhoog vuur, voortdurend roerend met een garde, tot de room na de eerste bellen nog ƩƩn minuut heeft gekookt. Zo bindt de maĆÆzena volledig en wordt de room stevig.
  • Verdeel de room direct over twee kommen. Zeef de cacao boven ƩƩn kom tegen klontjes en klop tot de kleur egaal bruin is. Druk plasticfolie op beide roomlagen en laat dertig minuten afkoelen, zodat er geen vel ontstaat.
    20 g cacaopoeder
  • Doop elke savoiardo ƩƩn seconde per kant in de bagna en leg hem in een schaal van ongeveer 20 bij 20 centimeter. Maak zo een aaneengesloten laag. Langer dopen maakt de koekjes zo slap dat ze onder de room uit elkaar vallen.
    200 g savoiardi
  • Strijk de gele room gelijkmatig over de koekjes, tot in de hoeken. Leg er een tweede laag gedoopte savoiardi op en druk die zachtjes aan, zodat er geen luchtgaten tussen room en koekjes blijven waarin de lagen kunnen verschuiven.
  • Strijk de chocoladeroom erover en maak de bovenkant glad met de achterkant van een lepel. Dek de schaal af en zet hem minimaal vier uur in de koelkast, liefst een nacht. In die tijd trekt de bagna gelijkmatig door en worden de lagen stevig genoeg om te snijden.
  • Bestuif de zuppa inglese vlak voor het opdienen met cacao door een zeefje, anders trekt de cacao vocht en wordt ze vlekkerig. Snijd met een mes dat je steeds in heet water dompelt en afveegt, dan blijven de lagen scherp gescheiden.
    1 tl cacaopoeder

Notities

Maak de zuppa inglese een dag van tevoren; de bagna trekt dan gelijkmatig door en de lagen snijden beter. Bewaar hem afgedekt in de koelkast en eet hem binnen twee dagen op, want de room bevat eidooier. Vries hem niet in: de room scheidt bij het ontdooien en de savoiardi worden papperig. Gebruik de vier eiwitten voor meringues of een eiwitomelet.

Voedingswaarde

Calorieƫn: 610kcalKoolhydraten: 102gEiwitten: 12gVet: 12gVerzadigd vet: 6gCholesterol: 250mgNatrium: 100mgKalium: 320mgVezels: 2gSuiker: 74gVitamine A: 460IUVitamine C: 1mgCalcium: 190mgIJzer: 2mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 8-10
Trefwoord alchermes dessert, zuppa inglese, zuppa inglese recept
Heb je Zuppa inglese zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: gluten, ei en melk. Het gluten en een deel van het ei zitten in de savoiardi, de rest van het ei en de melk in de room. Alchermes bevat alcohol en is vaak gekleurd met karmijn, E120.

Waar komt zuppa inglese vandaan?

Zuppa inglese betekent Engelse soep, maar zuppa verwijst hier naar inzuppare, dopen, zoals je de koekjes in de siroop doopt. Emilia-Romagna en Toscane claimen allebei de uitvinding. Volgens het bekendste verhaal maakten koks aan het hof van de Este in Ferrara in de zestiende eeuw een eigen versie van de Engelse trifle, voor gasten uit Engeland. Bewijzen kan niemand dat. Vast staat dat Pellegrino Artusi het recept opnam in La scienza in cucina e l’arte di mangiar bene uit 1891, het kookboek waarmee generaties Italianen leerden koken.

De alchermes komt uit Florence, waar de Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella hem nog altijd maakt. De naam komt van het Arabische al-qirmiz, het insect waaruit de rode kleurstof werd gewonnen. Een seizoen heeft het dessert niet, want melk, eieren en savoiardi zijn er het hele jaar. Wel past een koud nagerecht dat een dag van tevoren klaarstaat bij de lange herfstmaaltijden en de feestdagen.

Florence heeft nog een dessert met crema pasticcera. Daar en in Arezzo bakken ze torta della nonna met pijnboompitten, een taart van zanddeeg met citroen waarin dezelfde banketbakkersroom gaat als in deze zuppa inglese. De room ligt er niet tussen koekjes, maar onder een deksel van deeg. De pijnboompitten bovenop roosteren in de oven, en na een nacht in de koelkast snijd je er acht strakke punten uit.

Ook verder naar het zuiden werken ze met lagen en likeur. In Palermo bouwen ze cassata, de taart uit Siciliƫ, op in een vorm met schuine rand: plakken biscuit bestreken met een siroop van maraschino, daartussen gezoete schapenricotta met chocolade. Een rand van groene marsepein en wit glazuur met gekonfijt fruit maken hem af. Daarna staat de taart een volle dag in de koelkast om op te stijven.

Wie in Florence ’s ochtends een bar binnenloopt, ziet de crema pasticcera nog een keer terug. In de vitrine liggen Italiaanse donuts met citroencrĆØme: bomboloni van gistdeeg met gekookte aardappel, gefrituurd, door de kristalsuiker gerold en via de zijkant gevuld. In die room gaat citroenschil in plaats van vanille, zodat hij fris blijft naast de suiker.

Seizoenskalender voor zuppa inglese met melk, eieren, citroen en savoiardi, die het hele jaar verkrijgbaar zijn
Een dessert voor elk seizoen, op zijn best bij de lange maaltijden van de herfst.

Zo krijg je stevige room en koekjes die niet doorweken

Een zuppa inglese die je kunt snijden, hangt af van room die na het afkoelen blijft staan en van koekjes die vochtig zijn zonder uit elkaar te vallen. Allebei gaan ze mis door haast.

Savoiardi worden kort in rode alchermes gedoopt voor zuppa inglese, naast een kom glanzende banketbakkersroom
EƩn seconde per kant is genoeg, ook als het koekje nog droog lijkt.
  • Kook de room een minuut door. Eidooier bevat een enzym dat zetmeel afbreekt. Pas als de room na de eerste bellen nog zestig seconden kookt, is dat enzym uitgeschakeld en wordt de room in de koelkast niet weer dun.
  • Roer de cacao door de hete room. In warme room lost de cacao op; door afgekoelde room krijg je bruine korreltjes.
  • Druk folie direct op de room. Zo komt er geen lucht bij en ontstaat er geen vel, dat je anders als taaie draden tussen de lagen terugziet.
  • Doop elk koekje ƩƩn seconde per kant. Een savoiardo wordt in de koelkast nog zachter, omdat hij ook vocht uit de room opneemt.
  • Laat de schaal een nacht staan. Na vier uur kun je snijden, maar na een nacht is de siroop gelijk verdeeld over de onderste en de bovenste laag.

Tip van Remco: Proef de bagna voordat je gaat dopen. Alchermes verschilt per merk in zoetheid en alcohol. Is hij scherp, voeg dan een eetlepel water toe; smaakt hij vlak, dan helpt een reepje citroenschil dat je tien minuten laat meetrekken.

Varianten en allergenen

Glutenvrije zuppa inglese

Gebruik glutenvrije savoiardi, die je bij Italiaanse winkels en online vindt. Ze zijn brosser dan gewone, dus doop ze nog korter, een halve seconde per kant. MaĆÆzena en cacao zijn van zichzelf glutenvrij; controleer op het etiket of er sporen in kunnen zitten.

Lactosevrije zuppa inglese

Vervang de melk door lactosevrije volle melk; die kookt en bindt precies zo. Met haver- of amandeldrink wordt de room lichter van smaak en iets dunner, neem dan 5 gram maĆÆzena extra. Savoiardi bevatten meestal geen melk, maar kijk op de verpakking.

Vegetarische zuppa inglese

Klassieke alchermes is rood gekleurd met karmijn, E120, gemaakt van cochenilleluizen. Staat dat op het etiket, dan is het dessert niet vegetarisch. Sommige merken kleuren met een plantaardige of synthetische kleurstof. Vind je die niet, gebruik dan de bagna zonder alcohol uit de veelgestelde vragen hieronder.

Zuppa inglese op een gedekte tafel in Verona in de herfst, met savoiardi, citroen en een fles alchermes ernaast
Een nagerecht dat de dag ervoor klaarstaat, zodat je zelf aan tafel blijft zitten.

Welke wijn past erbij?

Blijf in de provincie Verona met een Recioto della Valpolicella DOCG. Deze zoete rode wijn wordt gemaakt van ingedroogde corvina-, corvinone- en rondinelladruiven en heeft genoeg kersenfruit voor de alchermes en de chocoladeroom. Schenk hem op 14 tot 16 graden. Wil je liever wit, neem dan een Recioto di Soave DOCG van ingedroogde garganega, op 10 tot 12 graden.

Een herfstmenu van drie gangen waarvoor het nagerecht al de dag ervoor klaarstaat. De risotto is het enige gerecht dat je op het laatste moment maakt:

Veelgestelde vragen

Kun je zuppa inglese bewaren of invriezen?

In de koelkast, afgedekt met folie, blijft zuppa inglese twee dagen goed. Het mooist is hij na één nacht; op de tweede dag worden de savoiardi zachter en loopt er wat vocht uit de room. Invriezen raden we af. De maïzenaroom scheidt bij het ontdooien, zodat er water tussen de lagen komt te staan en de koekjes papperig worden.

Beide zijn laagjesdesserts met savoiardi, maar daar houdt het op. Zuppa inglese heeft gekookte room en alchermes; tiramisu is veel jonger en draait om koffie en een ongekookte room van mascarpone, eidooiers en suiker. Zuppa inglese snijd je in stevige plakken, tiramisu is zachter. Wie de dooiers liever warm klopt, kijkt naar ons Heerlijk Zabaglione Recept voor Nagerecht Fans.

Ja. Vervang de alchermes door dezelfde hoeveelheid rode vruchtensiroop, bijvoorbeeld van frambozen of kersen, en laat de suiker in de bagna weg, want de siroop is al zoet. De kleur wordt lichter rood en de kruidige toon van kaneel en kruidnagel verdwijnt. Een snufje kaneel in de siroop brengt daar iets van terug.

Maak deze zuppa inglese een dag voordat je gasten komen, dan hoef je na de risotto alleen nog te snijden. Wil je zelf eens aanschuiven aan een Italiaanse tafel, kom dan naar een TuinDiner in Heiloo of een Winterdiner in de kerk van Hensbroek. De data en de menu’s staan op tuindiner.nl.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italiƫ. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italiƫ. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108