Steelpan met bechamelsaus en een garde op een houten tafel in Emilia, met melk, boter, bloem en een hele nootmuskaat

Bechamelsaus maken: het Italiaanse basisrecept voor lasagne

Bechamelsaus is de witte saus van boter, bloem en melk met een snufje nootmuskaat. In Bologna heet hij besciamella en gaat hij tussen de lagen van de lasagne. Zo maak je hem in een kwartier glad en zonder klontjes.

Bechamelsaus is een witte saus van boter, bloem en melk, op smaak gebracht met zout en nootmuskaat. Je smelt de boter, klopt de bloem erdoor tot een roux, gaart die twee minuten en klopt er beetje bij beetje warme melk bij. Na vijf minuten zachtjes pruttelen bedekt de saus de lepel. In een kwartier is hij klaar.

In Nederland gaat bechamelsaus vooral over bloemkool, of komt hij uit een pak voor de ovenschotel. In Italië heet hij besciamella, en in Emilia-Romagna is het de saus die de lasagne bij elkaar houdt. Dit is het derde recept van onze reeks uit Bologna. Begin je bij het begin, maak dan eerst Ragù alla bolognese: het basisrecept uit Bologna. De bechamel maak je pas op de dag zelf, terwijl het water voor de pasta opwarmt.

De verhouding is makkelijk te onthouden: één deel boter, één deel bloem en tien delen melk. Met 50 gram boter, 50 gram bloem en een halve liter melk heb je ruim een halve kilo saus, genoeg voor een ovenschaal voor vier personen. Wil je de saus dunner of dikker, dan verander je in de regel alleen de boter en de bloem, niet de melk.

Voor een grote ovenschaal verdubbel je die verhouding gewoon. Voor onze lasagna van aardappelen en aubergines maak je de saus van 100 gram ongezouten roomboter, 100 gram bloem en 1 liter volle melk, met een theelepel nootmuskaat. Er zit geen pasta in: lagen aardappel, aubergine en gehakt worden overgoten met de bechamel, naar het voorbeeld van de Griekse moussaka. Na circa 40 minuten in een oven van 180 °C is de bovenkant goudbruin.

Bij TuinDiner maken we de bechamel altijd zelf. Een pak uit de supermarkt is dikker en zouter en smaakt naar zetmeel. Zelf maken kost een kwartier, met ingrediënten die je al in huis hebt.

RusttijdBereidingstijd: 5 minuten
RusttijdKooktijd: 15 minuten
Aantal PersonenVoor: 4 personen
MoeilijkheidsgraadMoeilijkheid: makkelijk
KostenKosten: € 2-3
AllergenenAllergenen: gluten, melk

Wat heb je nodig voor bechamelsaus?

Neem volle melk, want halfvolle melk geeft een dunne, flauwe saus die in de oven wegzakt. Gebruik roomboter zonder zout, dan bepaal je het zout zelf. Bloem tipo 00 is fijn gemalen en lost zonder korrels op in de boter. Gewone tarwebloem mag ook, zeef hem dan eerst. Rasp de nootmuskaat vers van een hele noot: nootmuskaat uit een potje verliest na een paar maanden zijn geur.

In Frankrijk trekt de melk voor bechamelsaus soms eerst met ui, laurier en kruidnagel. In Italië blijft het bij een snufje nootmuskaat, zodat de saus de ragù en de Parmigiano niet overstemt. Peper laten we weg. Wie hem toch wil, neemt witte peper, dan zie je geen zwarte spikkels in de witte saus.

Ingrediënten voor bechamelsaus: volle melk, roomboter, bloem tipo 00, zout en een hele nootmuskaat met een rasp
Vijf ingrediënten voor een halve kilo saus, genoeg voor één ovenschaal.
Steelpan met bechamelsaus en een garde op een houten tafel in Emilia, met melk, boter, bloem en een hele nootmuskaat

Bechamelsaus

Recept van: Remco Borsato
Bechamelsaus is een witte saus van boter, bloem en melk, op smaak gebracht met zout en een snufje nootmuskaat. Je warmt eerst de melk tot hij dampt, smelt de boter in een steelpan met een dikke bodem en klopt de bloem er in één keer door. Die roux gaar je 2 minuten op laag vuur, zodat de rauwe bloemsmaak verdwijnt en hij wit blijft. Daarna giet je een scheutje warme melk erbij, klopt het glad en voegt de rest toe. Na een paar minuten zachtjes pruttelen bedekt de saus de lepel en trekt je vinger er een schone streep in. Dan gaan het zout en de nootmuskaat erdoor. In een kwartier heb je ruim een halve kilo saus, genoeg voor een ovenschaal voor vier personen.
In Italië heet de saus besciamella, in Bologna en Modena ook balsamella. Daar hoort hij bij de lasagne verdi en de cannelloni, en is hij dunner dan in Frankrijk. Er gaat geen ui, laurier of kruidnagel in de melk en geen kaas in de saus: de Parmigiano Reggiano komt tussen de lagen. De verhouding voor deze bechamelsaus is één deel boter, één deel bloem en tien delen melk. Voor de lasagne neem je 40 gram boter en bloem op een halve liter melk, voor ovenschotels 50 gram en voor vullingen 60 tot 70 gram.
Gebruik volle melk en roomboter zonder zout, en rasp de nootmuskaat vers van een hele noot. Is de saus te dik, klop er dan een scheutje warme melk door. Is hij te dun, laat hem dan langer pruttelen. Leg folie direct op het oppervlak tegen een vel. De saus blijft 2 tot 3 dagen goed in de koelkast en een maand in de vriezer. Warm hem op met een scheutje melk en klop hem weer glad. Roer er 50 gram Parmigiano Reggiano door voor een kaassaus over bloemkool of venkel uit de oven.

Beoordeel dit recept!

Heb je dit gemaakt? Laat weten hoe het smaakte en geef het sterren.

Nog geen beoordelingen
Voorbereidingstijd 5 minuten
Bereidingstijd 15 minuten
Totale tijd 20 minuten
Gang bijgerecht
Keuken Italiaans
Porties 4 personen
Calorieën 215 kcal

Benodigdheden in je keuken

  • 1 Steelpan met dikke bodem
  • 1 pannetje voor de melk
  • 1 Garde
  • 1 Zeef
  • 1 platte schaal

Ingrediënten
  

Roux

  • 50 g roomboter - ongezouten
  • 50 g bloem tipo 00 - gezeefd

Saus

  • 500 ml volle melk
  • 4 g zout
  • 1 snufje nootmuskaat - vers geraspt

Instructies
 

  • Verwarm de melk in een pannetje tot 60 à 70 °C, tot hij dampt maar nog niet kookt. Warme melk bindt gelijkmatig met de roux, zodat de saus sneller dik wordt en er geen klontjes ontstaan.
    500 ml volle melk
  • Smelt de boter op laag vuur in een steelpan met een dikke bodem. Laat hem niet sissen of kleuren, want bruine boter maakt de saus grijs en geeft hem een notensmaak die niet bij lasagne past.
    50 g roomboter
  • Doe de gezeefde bloem in één keer bij de boter en klop meteen met een garde tot een glad papje. Laat deze roux 2 minuten al roerend garen, zodat de rauwe bloemsmaak verdwijnt. Hij blijft wit tot lichtgeel.
    50 g bloem tipo 00
  • Giet een scheutje warme melk bij de roux en klop het glad, van het midden naar de rand. Er ontstaat eerst een dikke pasta. Voeg pas meer melk toe als er geen klontje meer te zien is.
    500 ml volle melk
  • Giet de rest van de melk er in een dunne straal bij terwijl je blijft kloppen. Zet het vuur iets hoger en roer langs de bodem en de rand van de pan, waar de saus het eerst aanzet.
    500 ml volle melk
  • Laat de saus 5 minuten zachtjes pruttelen tot hij de lepel bedekt en je vinger er een schone streep in trekt. Is hij te dik, klop er dan warme melk door. Is hij te dun, laat hem langer pruttelen.
  • Neem de pan van het vuur en roer het zout en de nootmuskaat erdoor. Giet de saus in een platte schaal en leg folie direct op het oppervlak, zodat er geen vel op komt terwijl hij afkoelt.
    4 g zout, 1 snufje nootmuskaat

Notities

Leg huishoudfolie direct op de warme saus, zonder lucht ertussen, zodat er geen vel op komt. Bewaar de saus 2 tot 3 dagen in de koelkast of een maand in de vriezer. Warm hem op laag vuur op met een scheutje melk en klop hem met de garde weer glad. Maak hem voor lasagne dunner, met 40 gram boter en 40 gram bloem.

Voedingswaarde

Calorieën: 215kcalKoolhydraten: 15gEiwitten: 6gVet: 15gVerzadigd vet: 9gCholesterol: 45mgNatrium: 450mgKalium: 200mgSuiker: 6gVitamine A: 440IUCalcium: 150mg
Geschatte prijs voor dit gerecht € 2-3
Trefwoord bechamelsaus, bechamelsaus maken, bechamelsaus recept
Heb je Bechamelsaus zelf al gemaakt?Maak er een foto van & tag @TuinDiner of hashtag #tuindinerrecept
Je eigen recept posten op TuinDiner.nl?En maak kans op een plek voor 2 personen in 2026! Klik hier en stuur je recept op!!
Deel Recept
AllergenenAllergenen: bevat gluten uit de bloem en melk uit de boter en de melk. Met maïzena maak je de saus glutenvrij, met lactosevrije melk en olijfolie lactosevrij. Melkeiwit blijft er dan in, dus bij een melkallergie is die versie niet geschikt. Zie de varianten hieronder.

Waar komt bechamelsaus vandaan?

Wie de saus heeft bedacht, weet niemand zeker. In Frankrijk draagt hij de naam van Louis de Béchameil, hofmeester aan het hof van Lodewijk XIV, en geldt hij als een van de moedersauzen van de Franse keuken. Italianen vertellen dat de koks van Caterina de’ Medici de saus al in de zestiende eeuw naar Parijs meenamen, maar een recept uit die tijd is nooit gevonden. Pellegrino Artusi schreef hem in 1891 op als balsamella, en zo heet hij in Bologna en Modena nog vaak.

In Emilia-Romagna hoort de besciamella bij de lasagne verdi en de cannelloni. Daar is hij dunner dan in Frankrijk en zit er geen kaas in: de Parmigiano Reggiano gaat tussen de lagen. Het blijft een saus voor de koude maanden, als venkel, bloemkool en prei op de markt liggen en onder een laag bechamel de oven in gaan.

Niet elke ovenschotel uit Emilia-Romagna heeft bechamel nodig. Voor een ovenschotel met tortellini en mozzarella zorgen gesmolten boter, mozzarella en een dikke laag Parmigiano Reggiano voor de saus en de korst. Wil je hem romiger, dan meng je de tortellini met deze bechamel, aangelengd met wat melk.

Ook cannelloni gaan niet zonder besciamella. In ons cannelloni recept met spinazie en ricotta maak je de saus van een liter melk, 100 gram boter en 100 gram bloem. Een laag gaat op de bodem van de ovenschaal, de rest over de rolletjes, met een baan tomatensaus erover. Na 12 minuten op 200 °C staat de schaal voor vier op tafel.

Naast de besciamella kent elke Italiaanse kok nog een basissaus uit het hoofd: de sugo di pomodoro. Lees hoe je pastasaus maakt zoals in Italië, met gepelde tomaten, ui, knoflook en vers basilicum, zonder suiker en zonder bouillonblokje. Op die tomatensaus bouwen de ragù en de parmigiana verder.

Seizoenskalender voor bechamelsaus: venkel, bloemkool, prei, spinazie en nootmuskaat
Venkel en bloemkool uit de herfst, prei en spinazie uit de winter, allemaal onder bechamel.

Zo krijg je bechamelsaus glad en zonder klontjes

Klontjes in bechamelsaus ontstaan als koude melk in één keer op een hete roux valt. De bloem trekt dan aan de buitenkant dicht en binnenin blijft een droog bolletje. Met warme melk, een garde en een paar minuten geduld blijft de saus glad.

Voor een lasagne zonder ragù maak je de bechamel iets dunner. In onze witte lasagne met spinazie en ricotta gaat 800 ml volle melk op 70 gram boter en 70 gram bloem, zodat de saus tussen de vier lagen kan lopen. Giet de warme melk er in vier keer bij, klop na elke scheut tot de saus glad is en laat hem 7 tot 10 minuten zacht pruttelen.

Bechamelsaus op de bolle kant van een houten lepel, glanzend en dik, met een schone streep er dwars doorheen
De vingerproef: blijft de streep staan, dan is de saus klaar.
  • Warm de melk tot 60 à 70 °C, dampend maar niet kokend. Warme melk bindt gelijkmatig met de roux en de saus wordt sneller dik.
  • Gaar de roux 2 minuten op laag vuur, al roerend. Zo verdwijnt de rauwe bloemsmaak, en omdat de roux wit blijft, blijft de saus dat ook.
  • Giet eerst een scheutje melk erbij en klop dat glad, van het midden naar de rand. Pas als er geen klontje meer te zien is, gaat de rest erbij.
  • Laat de saus een paar minuten zachtjes pruttelen en roer langs de bodem, waar hij het eerst aanzet. Hij is klaar als hij de lepel bedekt en je vinger er een schone streep in trekt.
  • Is de saus te dik, klop er dan een scheutje warme melk door. Is hij te dun, laat hem dan langer pruttelen. Zit er toch een klontje in, haal er dan kort een staafmixer doorheen.

Tip van Remco: Maak de bechamel voor lasagne met 40 gram boter en 40 gram bloem in plaats van 50. In de oven trekt de pasta nog vocht uit de saus en wordt die vanzelf dikker. Met de volle hoeveelheid worden de lagen droog en plakkerig.

Varianten en allergenen

Glutenvrije bechamelsaus

Vervang de bloem door 30 gram maïzena. Maak er geen roux van, maar los de maïzena op in een kopje koude melk en klop dat door de warme melk met de gesmolten boter. Na twee minuten pruttelen is de saus dik. Een glutenvrije meelmix werkt wel als roux, met 50 gram zoals in het recept.

Lactosevrije bechamelsaus

Neem lactosevrije melk en vervang de boter door 40 milliliter milde olijfolie. Zo maak je bechamelsaus zonder boter. De smaak is lichter en de saus wordt iets minder romig, maar hij bindt op dezelfde manier.

Bechamelsaus met kaas

Roer van het vuur 50 gram geraspte Parmigiano Reggiano door de saus, dan heb je een kaassaus die de Fransen mornay noemen. Die past over bloemkool, venkel of witlof uit de oven. Voor de lasagne laat je de kaas uit de saus, want die zit al tussen de lagen. De gewone saus is vegetarisch. Voor een vegetarische kaassaus neem je een harde kaas zonder dierlijk stremsel, want Parmigiano Reggiano wordt daarmee gemaakt.

Handen van de kok kloppen bechamelsaus in een steelpan, donkere keuken bij het raam met uitzicht op de Povlakte in de winter
Voor een avond in januari, als de oven de keuken warm houdt.

Welke wijn past erbij?

Bechamelsaus drink je niet los, dus kies de wijn bij het gerecht eronder. Bij een lasagne alla bolognese past een Lambrusco Grasparossa di Castelvetro uit de heuvels bij Modena, koel geschonken. Bij venkel of bloemkool uit de oven past een witte Pignoletto uit de Colli Bolognesi, fris en met een licht bittertje dat door de boter en de melk heen snijdt.

Begin met Carpaccio: het Italiaanse recept met rund, rucola en Parmigiano, in 75 minuten klaar.

Daarna Lasagne alla bolognese: het klassieke lasagne recept uit Bologna, met deze bechamel tussen de lagen. Reken op ruim twee uur, met de ragù al klaar.

Sluit af met Panna Cotta met pistache en hazelnoot. Die heeft drie en een half uur nodig, dus maak je hem de dag ervoor.

Veelgestelde vragen

Waarom smaakt mijn bechamelsaus naar bloem?

Dan heeft de roux te kort gegaard of de saus te kort geprutteld. Bloem heeft een paar minuten warmte nodig voordat het zetmeel openbreekt en de rauwe smaak verdwijnt. Laat de roux daarom 2 minuten op laag vuur garen voor de melk erbij gaat, en laat de saus daarna nog minstens 5 minuten zachtjes pruttelen. Proef pas daarna.

Voor een ovenschaal lasagne voor vier personen is een halve liter melk genoeg, dat geeft ruim een halve kilo saus. Maak hem voor de lasagne iets dunner, met 40 gram boter en 40 gram bloem. Gebruik je gedroogde lasagnebladen die je niet voorkookt, neem dan 100 milliliter extra melk, want die bladen trekken vocht uit de saus.

Ja. Leg folie direct op het oppervlak, zodat er geen vel op komt, en bewaar de saus 2 tot 3 dagen in de koelkast. Invriezen kan een maand. Koud is bechamel zo stevig als pudding. Warm hem op laag vuur op met een scheutje melk en klop hem met de garde weer glad.

Met de ragù al in de vriezer is deze bechamelsaus het laatste kwartier werk voor een lasagne. Wil je proeven hoe wij koken, kom dan naar een TuinDiner in de tuin in Heiloo of een Winterdiner in de kerk van Hensbroek, en vertel ons wat jij onder de bechamel legt.

Deel dit artikel of recept met je vrienden!
Remco Borsato
Remco Borsato

Remco Borsato is Italiaanse kok uit Heiloo. Hij groeide op in Garda, aan het Gardameer, en leerde koken van zijn vader en van hele goede koks, zoals zijn tante Marjon uit Italië. Samen met zijn vrouw Ylenia, docente Italiaans, organiseert hij ieder jaar vast 40 TuinDiners & 12 WinterDiners, en daarnaast kookworkshops en culinaire reizen naar Italië. Op tuindiner.nl delen zij Italiaanse recepten, familierecepten en verhalen over de Italiaanse eetcultuur, met veel aandacht voor Italiaanse producten en wijnen.

Artikelen: 1108