Wist je dit?
- World Pasta Day wordt elk jaar op 25 oktober gevierd, sinds het eerste World Pasta Congress in Rome in 1995
- De wereldwijde pastaproductie steeg in 25 jaar van 9,1 naar 17 miljoen ton
- Italianen eten 23 kg pasta per persoon per jaar, meer dan elk ander land ter wereld
Vorige zomer stond ik in onze buitenkeuken in Heiloo een enorme pan mezze maniche pasta af te gieten voor zeventig gasten. Dat moment, die stoomwolk, de geur van goed kookwater. En ik dacht: er is geen gerecht op aarde dat zoveel mensen verbindt als pasta. Dat klinkt misschien als een grote bewering. Maar de cijfers geven me gelijk.
Op 25 oktober is het World Pasta Day. Een dag die in 1995 ontstond tijdens het allereerste World Pasta Congress in Rome, georganiseerd door veertig internationale pastaproducenten. Die datum is niet willekeurig gekozen. Het was het moment waarop de pasta-industrie zei: dit product verdient het om gevierd te worden. Niet als fastfood, niet als goedkope bulkmaaltijd, maar als cultureel erfgoed.
Drie jaar later, in 1998, werd World Pasta Day officieel verankerd door de National Pasta Association. Sindsdien groeit de dag elk jaar. En eerlijk? De meeste artikelen die je erover vindt zijn flinterdun. Een lijstje, een datumvermelding, klaar. Dat kan beter.
17 miljoen ton pasta per jaar
De cijfers zijn eerlijk gezegd verbijsterend. In 25 jaar steeg de wereldwijde pastaproductie met bijna 85 procent. Van 9,1 miljoen ton naar zo’n 17 miljoen ton. Inmiddels produceren 40 landen meer dan 20.000 ton per jaar, en in 52 landen eet de gemiddelde persoon minstens een kilo pasta per jaar.
World Pasta Day is een jaarlijks initiatief van de International Pasta Organisation (IPO), die op 25 oktober 2025 haar eigen twintigjarig bestaan vierde met precies die boodschap: pasta is geen Italiaans product meer. Het is een wereldproduct.
Maar hier ga ik even dwars liggen. Want ja, de hele wereld eet pasta. Maar niemand doet het zoals de Italianen. Italië leidt de wereldwijde consumptie met 23 kilo per persoon per jaar. Tunesië volgt met 17 kilo, Venezuela met 12. Nederland? We zitten ergens rond de 4 kilo. We hebben nog wat werk te doen.
En die 23 kilo is geen slap supermarktspul. Het is regionaal, seizoensgebonden, met meelsoorten en vormen die per provincie verschillen. Dat is het verschil. Er bestaan meer dan 600 pastasoorten in Italië, elk met een reden van bestaan.
Waarom toeristen in Italië naar de herkomst van hun pasta vragen
Iets opvallends. Uit onderzoek van Unione Italiana Food blijkt dat meer dan 70 procent van de Italiaanse restauranthouders een groeiende culinaire nieuwsgierigheid ziet bij toeristen. De meest gestelde vragen gaan niet over de prijs of de portiegrootte. Ze gaan over de herkomst van de ingrediënten, de geschiedenis van het gerecht en hoe het bereid wordt.
Dat herken ik. Tijdens onze culinaire reizen naar Italië zien we precies hetzelfde. Mensen willen niet meer alleen eten. Ze willen begrijpen. Waar komt dit vandaan? Waarom deze vorm? Waarom dit meel en niet een ander?
Die verschuiving maakt World Pasta Day relevanter dan ooit. Het is niet zomaar een marketingdag. Het is een moment om stil te staan bij het feit dat pasta een verhaal vertelt. Over een streek, een seizoen, een familie.
De regionale pasta’s die je moet kennen
Hier wordt het persoonlijk. Want als iemand mij vraagt “welke pasta moet ik proberen in Italië”, dan zeg ik niet spaghetti. Ik zeg: kies een regio, en ontdek de pasta die daar thuishoort.
Lazio heeft de vier klassieke Romeinse pasta’s: carbonara, amatriciana, gricia en cacio e pepe. Vier gerechten, alles op basis van guanciale, pecorino en zwarte peper in wisselende combinaties. Simpel? Ja. Makkelijk? Absoluut niet. De eerste keer dat ik carbonara maakte zoals ze het in Trastevere doen, ging het compleet mis. De eidooier stolde, de guanciale was te knapperig. Maar de tweede keer had ik het door.
Puglia is het land van de orecchiette. Die kleine oortjes van semola en water, zonder ei, die je in Bari Vecchia nog door nonnetjes op straat ziet maken. Met cime di rapa, de bittere raapstelen die in Nederland nauwelijks te vinden zijn. Tijdens onze reis door Puglia leerden we ze rollen bij een masseria buiten Cisternino. Ylenia’s handen waren er veel handiger in dan de mijne.
Piemonte is tajarin-land. Dun, eirijk, goudgeel. Het liefst met boter en witte truffel als het seizoen het toelaat. Op de markt in Alba, begin november, hing de geur van truffel in de lucht alsof iemand een parfumfles had opengetrokken. Die herinnering komt elk jaar terug als ik ons WinterDiner-menu samenstel.
Toscane heeft pici. Dikke, handgerolde spaghetti uit de provincie Siena, gemaakt van alleen meel en water. Rustiek, stevig, met een ragù van wilde zwijn of een simpele aglione, de knoflooksaus waar je hele huis naar ruikt.
Vier regio’s, vier pasta’s, vier totaal verschillende werelden. Dat is wat World Pasta Day zou moeten vieren. Niet “pasta” als abstract begrip, maar de honderden vormen die elk een eigen verhaal vertellen.
Pasta en duurzaamheid
Dit is het verhaal dat bijna niemand vertelt op World Pasta Day. En het is misschien wel het belangrijkste.
Pasta is een van de meest duurzame voedingsmiddelen die we hebben. Onderzoek van Oldways laat zien dat de CO₂-voetafdruk van pasta per pond ruwweg 15,5 oz CO₂-equivalent bedraagt. Ter vergelijking: rood vlees zit op 359,3 oz. Dat is meer dan twintig keer zoveel. Pasta is lang houdbaar, goedkoop te produceren en voedt veel mensen met relatief weinig grondstoffen.
De IPO lanceerde voor de editie van 2024 de “100 Billion Meals Challenge”. Het doel: in tien jaar tijd één miljard borden pasta doneren aan de meest kwetsbare mensen ter wereld. Ambitieus? Zeker. Maar als je bedenkt dat pasta precies dat product is dat je efficiënt kunt produceren, vervoeren en bereiden, is het ook logisch.
Eerlijk gezegd vind ik dit het sterkste argument voor pasta als basisvoedsel. Niet de romantiek, niet de traditie, maar het simpele feit dat een bord spaghetti met tomatensaus de planeet minder kost dan vrijwel elke andere warme maaltijd.
Hoe vier je World Pasta Day?
Goed, 25 oktober. Wat doe je ermee?
Het makkelijkste en het leukste: maak een regionale Italiaanse pasta thuis. Niet zomaar een pakje penne met pesto uit een potje. Kies een gerecht, kies een regio, en doe het goed. Een carbonara met echte guanciale en pecorino romano. Een cacio e pepe waarbij je de kaas niet laat klonteren. Of waag je aan verse orecchiette. Je hebt alleen semola en water nodig. En geduld.
Nodig vrienden uit. Zet er een goede wijn bij. Vertel het verhaal achter het gerecht. Dat is precies wat wij doen tijdens onze TuinDiners in Heiloo en WinterDiners in Hensbroek. Elk gerecht heeft een oorsprong, een herinnering, een reden waarom het op het menu staat.
Maris Maris, een van onze vaste gasten, zei het mooi: “Ieder jaar weten Remco en Ylenia ons culinair te verrassen. De gerechten zijn allemaal zeer smaakvol.” Dat is het compliment dat me het meest raakt. Niet “lekker gegeten” maar “verrast”. Want dat is wat pasta kan doen als je het serieus neemt.
Veelgestelde vragen over World Pasta Day
Wanneer is World Pasta Day? World Pasta Day valt elk jaar op 25 oktober. De datum is vastgesteld sinds het eerste World Pasta Congress in Rome op 25 oktober 1995.
Wie heeft World Pasta Day bedacht? Het initiatief komt uit het eerste World Pasta Congress, georganiseerd door veertig internationale pastaproducenten in Rome. In 1998 werd de dag officieel verankerd door de National Pasta Association.
Hoeveel pasta eet een Italiaan per jaar? Gemiddeld 23 kilo per persoon per jaar. Daarmee is Italië wereldwijd de grootste pastaconsument per capita, gevolgd door Tunesië (17 kg) en Venezuela (12 kg).
Welke pasta is het populairst in Italië? Spaghetti is het bekendst, maar de populairste pastavorm verschilt per regio. In Puglia is dat orecchiette, in Piemonte tajarin, in Rome rigatoni of tonnarelli. Italië kent meer dan 600 pastasoorten.
Is pasta duurzaam? Ja. Pasta heeft een van de laagste CO₂-voetafdrukken van alle voedingsmiddelen. Per pond produceert pasta ruwweg 15,5 oz CO₂-equivalent, tegenover 359,3 oz voor rood vlees.
Vier het met ons
Op tuindiner.nl/recepten vind je tientallen authentieke Italiaanse pastarecepten die je thuis kunt maken. Van carbonara tot orecchiette con polpette, van spaghetti alla Nerano tot tagliatelle met eendensaus uit Arezzo. Elk recept met het verhaal erachter.
En wil je het écht goed vieren? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en houd de data in de gaten voor de volgende editie van onze TuinDiners. Want pasta eten is lekker. Maar pasta eten in een tuin vol sfeerlichtjes, met zeventig andere liefhebbers om je heen, een glas Barbera erbij en live muziek op de achtergrond? Dat is World Pasta Day zoals het bedoeld is.
